Ջուրը թունավոր է, Հովհաննավանքը հարսանյաց սրահ, Նորատ Տեր-Գրիգորյանը հրաժեշտ է տվել, օրվա գլխավոր լուրերը

Mon, 07 Sep 2026 22:48:12 +0400

Սեպտեմբերի 7-ի հայաստանյան մեդիա-օրակարգը նշանավորվել է ներքաղաքական, իրավական և աշխարհաքաղաքական թեժ թեմաներով։ Օրվա առանցքում են Հովհաննավանքի սրբավայրի շուրջ ծավալված աղմկահարույց սկանդալն ու Մայր Աթոռի կոշտ դատապարտումը, լեգենդար գեներալ-լեյտենանտ Նորատ Տեր-Գրիգորյանցի կողմից ՀՀ քաղաքացիությունից հրաժարվելու դրամատիկ որոշումը, Երևանի քաղաքապետարանի նիստում Տիգրան Ավինյանի հնչեցրած սուր հայտարարություններն ու ԱԲ-ով պատասխաններ կեղծող ենթակաների պատժումը, Բյուրեղավանում աղիքային վարակի 3-րդ բռնկումն ու «Վեոլիա Ջրի» դեմ պատմական խմբային հայցի նախապատրաստումը և այլն։ Այս ու այլ թեմաների մասին մեդիան այսօր գրել է 3,496 նյութ, որոնք զտվել, ուսումնասիրվել և վերլուծվել են՝ MediaMonitoring.am -ի վերլուծական գործիքակազմով։ Արդյունքներով էլ կազմվել է օրվա նորությունների, մեդիա դեմքերի թոփը, ինչպես նաև այլ կարևոր նորություններ, որոնք էլ ներկայացնում ենք ձեր ուշադրությանը։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ 5 ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Հովհաննավանքի շուրջ աղմկահարույց սկանդալն ու Մայր Աթոռի կոշտ հայտարարությունը – 864 հիշատակում

• Փաստեր.
  Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինը և Արագածոտնի թեմը խստորեն դատապարտել են Հովհաննավանքում վերջին շրջանում տեղի ունեցած միջոցառումը (խնջույք/փարթի), որտեղ հնչել է ռաբիզ և ռուսական քրեական ենթամշակույթին բնորոշ («բլատնոյ») երաժշտություն։ Սուրբ Էջմիածինը տեղի ունեցածը որակել է՝ որպես սրբապղծություն և օրենքների կոպտագույն խախտում, իսկ իրավիճակի պատասխանատվությունը դրել է իշխանությունների վրա, որոնք հովանավորում և թույլատրում են 2025 թվականի հոկտեմբերին կարգալույծ հռչակված նախկին քահանա Տեր Արամի՝ Ստեփան Ասատրյանի ինքնիրավչությունը և եկեղեցու բռնազավթումը։ Տեր Սարգիս քահանա Սարգսյանը՝ եկեղեցու օրինական հոգևորականը, չի կարողանում մուտք գործել սրբավայր, մինչդեռ կարգալույծ քահանան տնօրինում է տարածքը ոստիկանների շուրջօրյա հսկողության ներքո։ Կարգալույծ Ստեփան Ասատրյանը՝ նախկինում Տեր Արամ, պնդել է, թե տեսագրությունները սարքված են, սակայն լրահոսը բացահայտել է, որ միջոցառման թամադան ինքն է հրապարակել կերուխումի տեսանյութն իր ինստագրամյան էջում։
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում.
  Մեդիա դաշտում կատարվածը որակվել է՝ որպես սրբապղծություն և ազգային-եկեղեցական արժեքների ոտնահարում։ Պատմաբան Արեգ Սավգուլյանն ու այլ գործիչներ սուր հեգնանքով նշել են, որ Ասատրյանը շուտով վանքում կազինո կամ ստրիպտիզ ակումբ կբացի։ Կարեն Կարապետյանը նշել է, որ սա եկեղեցական ինստիտուտների ամբողջական արժեզրկման համակարգված գործընթաց է, որն իրականացվում է իշխանությունների լուռ թողտվությամբ և ուղղակի հրահանգով։
• Հակասող նարատիվներ․
  Ստեփան Ասատրյանը հայտարարել է, որ տարածվող տեսագրությունները «համակարգչային պարզ համադրման արդյունք են», և թեև հարսանիք եղել է ու եկեղեցու բակում ֆուրշետ է կազմակերպվել, սակայն ոչ մի ռաբիզ կամ «բլատնոյ» երաժշտություն չի հնչել, այլ եղել են ջութակ և դաշնամուր։ Մինչդեռ, Արագածոտնի թեմն ու Մայր Աթոռը պնդում են, որ վանական համալիրը բռնազավթված է ոստիկանության հովանավորությամբ, և Ասատրյանի կողմից կատարված ցանկացած ծիսակատարություն (մկրտություն, պսակ, պատարագ) անվավեր է ու սրբապղծություն։

Գեներալ-լեյտենանտ Նորատ Տեր-Գրիգորյանցի կողմից ՀՀ անձնագրից հրաժարվելը և քաղաքացիության դադարեցումը – 648 հիշատակում

• Փաստեր.
  90-ականներին ՀՀ պաշտպանության նախարարությունում բարձրագույն պաշտոններ զբաղեցրած, ՀՀ զինված ուժերի ձևավորման և Հայաստանում ռուսական ռազմական ներկայության ստեղծման առանցքային հեղինակ, ԽՍՀՄ և ՀՀ գեներալ-լեյտենանտ Նորատ Տեր-Գրիգորյանցը հյուպատոսարան է ներկայացել և հրաժարվել Հայաստանի Հանրապետության անձնագրից։ Գեներալն իր քայլը բացատրել է նրանով, որ Հայաստանի գործող ղեկավարները դավաճանել են հայ ժողովրդին և ուզում են թուրքերի միջոցով ոչնչացնել։ Դրանից հետո նա նախագահականից ստացել է քաղաքացիությունից զրկվելու մասին պաշտոնական ծանուցում։
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում.
  Գեներալի այս որոշումը դիտարկվել է՝ որպես հուզական և խորը հուսահատ բողոքի քայլ՝ ընդդեմ իշխանությունների վարած քաղաքականության։ Քաղաքագետ Հայկ Մարտիրոսյանը նրան անվանել է իսկական հերոս, որը չի ցանկանում լինել «Արևմտյան Ադրբեջանի» քաղաքացի, երբ իր ազատագրած հողերը հանձնված են։ Քաղաքագետ Արա Պողոսյանն ու Վլադիմիր Մարտիրոսյանը նշել են, որ սա «հիբրիդային կապիտուլյացիայի» հետևանքն է, երբ բանակի հիմնադիրը հեռանում է, իսկ պարտության տանողը հռչակվում է նոր պետության հիմնադիր։ Կարպիս Փաշոյանը հավելել է, որ հրաժարվել քաղաքացիությունից չի նշանակում հրաժարվել հայրենիքից, այլ այն շատ նորմալ, տարածված քաղաքացիական բողոքի վարքագիծ է։
• Հակասող նարատիվներ․
  Իշխանական քարոզչամեքենան փորձել է վարկաբեկել գեներալին՝ նրան մեղադրելով ռուսական թոշակ ստանալու ցանկության կամ «ԳՌՈւ-ի լրտես» լինելու մեջ։ Լրագրող Հակոբ Կարապետյանը հակադարձել է, որ 90-ամյա պատկառելի տարիքի գեներալին պետք է հանգիստ թողնել և թույլ չտալ նրանից «ճռճռան ֆրազներ» կորզել սեփական քաղաքական հավատամքը սպասարկելու համար, քանի որ դա հակահասարակական է։

Երևանի քաղաքապետարանի գործակարգավարական խորհրդակցությունն ու Տիգրան Ավինյանի աղմկահարույց հայտարարությունները – 534 հիշատակում

• Փաստեր.
  Երևանի քաղաքապետարանն ամառային արձակուրդից հետո վերադարձել է և գումարել գործակարգավարական հերթական նիստը։ Քաղաքապետ Տիգրան Ավինյանը հայտարարել է Երևանում ճանապարհային 3 խոշոր հանգույցների (Նորագավթի հատվածի էստակադա, Իսակով-Արշակունյաց ճանապարհային հանգույց, Բաբաջանյան-Աշտարակ խճուղու անավարտ հատված) կառուցման մեկնարկի մասին։ Ավինյանը նաև զայրացել է ենթակաների վրա, որոնք «Ակտիվ քաղաքացի» հարթակի միջոցով բնակիչների ահազանգերին խնդիրը լուծելու փոխարեն պատասխանները կեղծել են արհեստական բանականության օգնությամբ՝ նշելով, որ այդ աշխատակիցները պատժվում են։ Բացի այդ, Ավինյանը քննադատել է ԱԺ-ում հնչած հայտարարություններն այն մասին, թե Երևանում նոր մանկապարտեզ չի կառուցվել՝ նշելով, որ կառուցվել կամ հիմնանորոգվել է շուրջ 45 մանկապարտեզ, իսկ խոսողները նրանք են, ում օրոք այդ մանկապարտեզները տասնյակներով օտարվում էին։
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում.
  Մամուլն ուշադրություն է դարձրել Ավինյանի հեգնական հարցադրմանը նորանշանակ ԾԻԳ-ի տնօրեն Անետա Բաբայանին Նորագավթի էստակադայի շինարարության վերաբերյալ․ «Էստակադան վստա՞հ եք, որ մենք ենք կառուցում, կարո՞ղ է բլոգերներն են կառուցում»։ Քաղաքապետարանը ներկայացրել է նաև, որ ապրիլից տրանսպորտում կիրառված վերահսկողությունը տվել է ռեկորդային վալիդացիաներ և էապես կրճատել չվճարումների անտարբերությունը։ Նաև ներկայացվել է նոր խոսնակը՝ ՔՊ-ական նախկին պատգամավոր Ջուլիետա Ազարյանը։
• Հակասող նարատիվներ․
  Լրագրող Ոսկան Սարգսյանը հակադարձել է, որ իշխանությունները 8 տարում այնքան չիրականացված ծրագրեր են ազդարարել (Աջափնյակի մետրո, Ակադեմիական քաղաք, Գյումրիի չոր նավահանգիստ, Մարս թռչելու ծրագիր), որ Նորագավթի էստակադայի ազդարարումը ևս կարող է մնալ թղթի վրա, և հարցրել է, թե ինչու Աջափնյակի մետրոն չեն ազդարարում։

Բարձրացող տագնապ Բյուրեղավանում․ աղիքային վարակի հերթական բռնկումն ու «Վեոլիա Ջրի» դեմ խմբային հայցի պատրաստումը – 426 հիշատակում

• Փաստեր.
  Սեպտեմբերի 6-ին Բյուրեղավան համայնքից աղիքային վարակին բնորոշ ախտանշաններով բուժօգնության է դիմել 6 քաղաքացի (3-ը հոսպիտալացվել են)։ Սա Բյուրեղավանում ընթացիկ տարում արդեն 3-րդ նմանատիպ դեպքն է (նախորդները գրանցվել են ապրիլի 21-ին և հուլիսի 17-ին)։ ՀՎԿԱԿ-ը բնակիչներին հորդորել է ժամանակավորապես ծորակի ջուր չօգտագործել խմելու և սննդի պատրաստման համար։ Արդարադատության նախկին նախարար, իրավաբան Արփինե Հովհաննիսյանը հայտարարել է, որ նախորդ հետազոտություններով ջրում հայտնաբերվել էին կոլիֆորմ մանրէներ, իշերիխիա կոլի և էնտերոկոկ, ինչը վկայում է այն մասին, որ մեծ հավանականությամբ կոյուղաջրեր են խառնվել խմելու ջրին։ Նա հայտնել է, որ «Վեոլիա Ջրի» դեմ խմբային դատական հայցի պատրաստումը գրեթե ավարտված է և շուտով կներկայացվի դատարան։
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում.
  Լրատվամիջոցները սուր քննադատության են ենթարկել «Վեոլիա Ջուր» ընկերության անտարբերությունն ու պետական մարմինների տկարությունը։ Բնակիչները տեսանյութերում պատմում են, որ վախենում են ջուր խմելուց։ ԱԺ «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Ռուբեն Մխիթարյանը հայտարարել է, որ 4 ամսում 3 թունավորումը իշխանության կառավարման իրական, խայտառակ դեմքն է։
• Հակասող նարատիվներ․
  «Վեոլիա Ջուր» ընկերությունն ու Բյուրեղավանի համայնքապետ Հակոբ Բալասյանը հայտարարել են, որ չկա որևէ հաստատված պաշտոնական փաստաթուղթ, որ թունավորումը ջրից է, և պետք է սպասել հետազոտություններին։ Ի պատասխան՝ բնակիչներն ու վերլուծաբանները նշել են, որ Բալասյանը նույնիսկ տեղյակ չէ, որ նախորդ դեպքերում պետական մարմնի կողմից կատարված փորձաքննություններով պաշտոնապես հաստատվել էր ջրում մանրէների առկայությունը։

Թեհրանի նոր կոշտ պայմանները TRIPP («Թրամփի երթուղի») նախագծի շուրջ – 324 հիշատակում

• Փաստեր.
  Իրանը անսպասելիորեն ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին ներկայացրել է TRIPP («Թրամփի ուղի» / «Թրամփի երթուղի») նախագծի վերաբերյալ կոշտ պահանջներ՝ պահպանելով հրապարակային բարյացկամությունը։ Թեհրանը պահանջել է, որ օբյեկտի անվտանգությունն ապահովվի բացառապես կամ ՀՀ զինված ուժերի, կամ արդեն Հայաստանի տարածքում գտնվող երրորդ երկրի (ակնհայտորեն՝ ՌԴ) զորքերի կողմից։ Այսպիսով Թեհրանը ցանկանում է բացառել ամերիկյան զինվորականների հայտնվելն իր սահմաններին, որոնց սրվող հակամարտության պայմաններում իրանցիները լեգիտիմ թիրախ են համարելու։ Զուգահեռաբար, Իրանի անվտանգության գերագույն խորհրդի քարտուղար Մոհսեն Ռեզային հայտարարել է Հորմուզի նեղուցից դուրս սահմանափակ մուտքով «արգելված գոտի» ստեղծելու մասին, որտեղ մտնող ցանկացած նավ կներառվի Իրանի պատժամիջոցների ցանկում։
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում.
  Վերլուծաբանները նշում են, որ Իրանի պահանջները լրջորեն բարդացնում են Երևանի արտաքին քաղաքականության հիմնական նախագծի իրականացումը։ Իրանական կողմը (Իսմայիլ Բաղայի) ԱՄՆ-ին մեղադրել է Հորմուզում առևտրային նավագնացությունը խաթարելու մեջ, իսկ Դոնալդ Թրամփը նեղուցը հայտարարել է ԱՄՆ տարածք՝ անվանելով «ԱՄՆ նոր տարածք» ։
• Հակասող նարատիվներ․
  Մինչ ՌԴ ԱԱԽ քարտուղարի տեղակալ Ալեքսեյ Շևցովը պնդում է, որ TRIPP-ը ԱՄՆ-ին հնարավորություն կտա իր ռազմական ենթակառուցվածքները տեղակայել անմիջապես Իրանի սահմանի մոտ, Իրանի քաղաքական մեկնաբան Պույա Հոսեյնին ընդգծում է, որ Հայաստանով անցնող երթուղին ռազմավարական նշանակություն ունի Իրանի համար որպես Թուրքիայից Եվրոպա տանող միակ այլընտրանք։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՅՈՒԶՄԵՅՔԵՐՆԵՐԸ

1. Նորատ Տեր-Գրիգորյանց.

ԽՍՀՄ և ՀՀ լեգենդար գեներալ-լեյտենանտ, հայկական բանակի հիմնադիրներից մեկը, րըվ ներկայացեկ է հյուպատոսարան և հանձնել ՀՀ անձնագիրն ու հրաժարվել քաղաքացիությունից՝ իշխանություններին մեղադրելով ժողովրդին դավաճանելու և թուրքերի միջոցով ոչնչացնելու մեջ։

1. Տիգրան Ավինյան.

Երևանի քաղաքապետ, որը գործակարգավարական նիստում ազդարարել է ճանապարհային 3 խոշոր հանգույցների կառուցման մեկնարկը, խոստացել է խստորեն պատժել ԱԲ-ով պատասխանները կեղծող աշխատակիցներին և սուր քննադատել ընդդիմությանը մանկապարտեզների հարցում ստելու համար։

1. Մոհսեն Ռեզայի.

Իրանի Ազգային անվտանգության գերագույն խորհրդի նորանշանակ քարտուղար, որը հայտարարել է Հորմուզի նեղուցից դուրս նոր սահմանափակ մուտքի գոտի ստեղծելու մասին և ԱՄՆ-ին պայման առաջադրել նեղուցի բացման համար։

1. Արփինե Հովհաննիսյան.

Արդարադատության նախկին նախարար, իրավաբան, որը Բյուրեղավանում 6 քաղաքացու հերթական թունավորումից հետո հայտարարել է, որ ջրում առկա կոլիֆորմ մանրէների ու կեղտաջրերի խառնվելու պատճառով «Վեոլիա Ջրի» դեմ Հայաստանում առաջին խմբային դատական հայցն է ներկայացնելու դատարան։

1. Արարատ Միրզոյան.

ՀՀ արտաքին գործերի և միջազգային առևտրի նախարար, որը Ռիգա կատարած պաշտոնական այցի ընթացքում Լատվիայի ԱԳ նախարար Բայբա Բրաժեի հետ ստորագրել է ԵՄ-ի և ՀՀ-ի միջև առանց թույլտվության բնակվող անձանց հետընդունման (ռեադմիսիայի) արձանագրությունը։

ԿԱՐԵՎՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՈՐՈՆՔ ԹՈՓՈՒՄ ՉԵՆ

• Top 50 բուհերի շրջանավարտներին աշխատանքի առաջարկ. Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության և արհեստական բանականության նախարարությունը հրավիրում է լավագույն 50 բուհերի շրջանավարտներին (որոնք ստացել են զինծառայության տարկետում N 610-Ն որոշմամբ) աշխատել ՀՀ տեխնոլոգիական և ԱԲ ոլորտում։
• Դասագրքերի վարձավճարների նվազեցում. ԿԳՄՍ նախարարի հրամանով հաստատվել են 2026-2027թթ. ուսումնական տարվա դասագրքերի ներդրումային գումարները։ Նոր դասագրքերի վարձավճարները նվազել են ավելի քան 60%-ով, իսկ պետությունը յուրաքանչյուր աշակերտի համար տարեկան 3000 դրամի չափով փոխհատուցում կտրամադրի։
• Կադրային նոր փոփոխություններ. Հովհաննես Յուքինյանը նշանակվել է ԿԳՄՍ նախարարի մամուլի քարտուղար (նա սովորել է Ժնևի և Պորտուգալիայի համալսարաններում)։ Համլետ Սահակյանը նշանակվել է ֆինանսների նախարարի տեղակալ, իսկ Վահան Սիրունյանն ու Էդգար Մկրտչյանը վերանշանակվել են նույն պաշտոններում։
• Առաջին հորատապայթեցումը Սոթքում. Ադրբեջանական AzerGold ընկերությունն իրականացրել է առաջին հորատապայթեցման աշխատաները Սոթքի (ադրբեջանական կողմի անվամբ՝ Զոդի) ոսկու հանքավայրում։
• Վանաձորի այգու հողատարածքի վերադարձը. Լոռու մարզի դատախազության միջոցառումներով Վանաձոր համայնքին է վերադարձվել Հրանտ Մաթևոսյանի անվան այգու տարածքում գտնվող 12-րդ ապօրինի օտարված հողատարածքը։
• Կարգապահական պատիժներ ՆԳՆ-ում. ՆԳՆ կարգապահական հանձնաժողովի նիստում որոշվել է ոստիկանության երկու ծառայողի նկատմամբ կիրառել «Ծառայության դադարեցում» տույժը, իսկ մեկի նկատմամբ՝ «Խիստ նկատողություն»։
• Արմեն Գրիգորյանի գրքի շուրջ քննադատությունը. ԱԽ նախկին քարտուղար Արմեն Գրիգորյանի հրատարակած նոր գիրքը քննադատության է ենթարկվել Տիգրան Աբրահամյանի և Մեսրոպ Առաքելյանի կողմից, որոնք նշել են, որ նրա պատմական առաքելությունը պետք է արժանանա ամենախիստ իրավական գնահատականի։

ԵՐԵԿՈՅԱՆ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

• OpenAI-ի GPT-6 Astra մոդելի թողարկումը. Ամերիկյան OpenAI ընկերությունը պաշտոնապես թողարկել է իր նորագույն՝ GPT-6 Astra արհեստական բանականության մոդելը։
• Մոսկվայի 879-ամյակի նշումը Երևանում. Երևանի Մոսկվայի տանը ՌԴ մայրաքաղաքի 879-ամյակի առթիվ տեղի է ունեցել տոնական ջազային համերգ՝ Վադիմ Էյլենկրիգի ղեկավարությամբ, որին մասնակցել են ՌԴ, Բելառուսի և Չինաստանի դեսպանատների ներկայացուցիչները։
• Խաչատրյանի «Սպարտակը» ԱԲ-ի համադրմամբ. Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը Khachaturian Rooftop-ում մեկնարկում է իր 101-րդ համերգաշրջանը՝ Արամ Խաչատրյանի «Սպարտակ» բալետի նորարարական սինեմատիկ շոուով, որտեղ կենդանի նվագախմբային հնչողությունը կհամադրվի արհեստական բանականության ստեղծած վիզուալների հետ։
• Հայ ձյուդոյիստները «Մեծ սաղավարտում». Հայաստանի ձյուդոյի հավաքականը 4 մարզիկներով (Աշիկ Անդրեյան, Վահե Աղասյան, Արտակ Թորոսյան, Գոռ Կարապետյան) սեպտեմբերի 11-13-ը կմասնակցի Բուդապեշտում կայանալիք հեղինակավոր «Մեծ սաղավարտի» մրցաշարին։
• Մարմարա ծովի «մահանալու» վտանգը. Թուրքիայի մասնագետներն ահազանգել են, որ Մարմարա ծովը էկոլոգիական աղետի հետևանքով կարող է ամբողջությամբ «մեռնել»։