Ayspisi «haykakan» paradoqs

Tue, 08 Sep 2026 17:15:47 +0400

Opa՛… Isk es ishkhanutyan hamar vat lur unem։ Havanabar nranq teghyak chen, bayc sranc qaghaqakan neoliberal evrvo-«taniqner@» sksum en tchaqtchqocvov plvel։

Bann ayn e, vor evropakan arancqayin erkrnerum ishkhanutyan en dzgtum ayn uzher@, voronq ktrakanapes merzhum en EM hetaga @ndlaynman gaghapar@ ev vtchrakanoren handes en galis @nddem liberal neofashizmi, vori kroghn e, i dep, nerkayis pashinyanakan ishkhanutyunn e։ Aysinqn՝ EM-um avartvum e ayn qaghaqakan uzheri darashrjan@, voronq, @st eutyan, ajakcum en Hayastani nerkayis ishkhanutyan@։

Ayspisov… Germania.

Septemberi 6-in Saqsonia-Anhaltum kayacats @ntrutyunnerum «Germaniayi ayl@ntranq» (AfD) kusakcutyun@ stacel e mot 44% dzayn՝ zbaghecnelov arajin tegh@ ev grete stanalov bacardzak metsamasnutyun erkramasi khorhrdaranum։ Sa patmakan ardyunq e ayn kusakcutyan hamar, vorin germanakan qaghaqakan isteblishment@ tariner sharunak pordzel e mekusacnel ayspes kochvats «qaghaqakan sanitarakan patneshi» mijocvov։ Ev sa parzapes hertakan taratsashrjanayin sensacian che։ «Sa akhtanish e»։

Fransia.

Marin L@ Pen@ ev nra «Azgayin miavorum@» sharunakum en mnal erkri glkhavor qaghaqakan uzheric mek@։ Verjin harcumnerov L@ Penin nakhagahakan @ntrutyunneri arajin pulum talis en mot 33–35% ajakcutyun՝ cucanishner, voronq avandakan evropakan qaghaqakan isteblishmenti hamar chapazanc mtahogich en։

Shvedia.

Teev Shvediayi demokratner@ sharunakum en mnal erkri khoshoraguyn qaghaqakan uzheric mek@, aynuamenayniv, arajika @ntrutyunnern ancnum en aj ev dzakhakentron dashinqneri mijev shat lurj mrcakcutyan paymannerum։

Amboghj Evropayum uzheghanum en ayn kusakcutyunner@, voronq ktrakanapes dem en evropakan integrman gortsogh modelin։ Ev henc aystegh e Nikol Pashinyani hamar tsagum shat thatch harc։ I՞nch klini, ete Evropayi ayn qaghaqakan qartez@, vori vra na khaghadruyq e katarel, «payti»։

Past e, vor turq-adrbejanakan tandemi shaheri spasarkum@՝ aranc evropakan «taniqi», nra hamar lurj risker e parunakum։ Che՞ vor Hayastanum molegin rusatyacutyun sermanelov՝ @nddimutyan dem irakanacvogh brnatchnshumnerov ughekcvogh, na ir hakahaykakan qayleri ajakcutyunn aknkalum e miangamayn konkret qaghaqakan Evropayic՝ nra nerkayis liberal-fashistakan isteblishmentic, ayn qaghaqakan uzheric, voronq aysor nra hamar yurorinak artaqin qaghaqakan «taniq» en։

Henc ayd uzhern en nran apahovum mijazgayin legitimacia։ Henc nranq en tsapaharum nra brnatchnshumnerin՝ Hayastanum steghtsvats ays amboghj represiv qaos@ anvanelov «zhoghovrdavarakan barepokhumner»։ Ev henc nranq en Pashinyani qaghaqakan dashnakicner@՝ Rusastanic aravelaguyns heranalu ev Hayastan@ taratsashrjanayin gerishkhanutyan neotyurqakan hamakargi mej nerarelu nra pordzerum։

Isk i՞nch klini, ete henc ayd qaghaqakan «taniq@» sksi plvel։ Ete Germaniayum atchum e AfD-n։ Ete Fransiayum Marin L@ Peni «Azgayin miavorum@» pahpanum e chapazanc bardzr ajakcutyun։ Ete evropakan ayl erkrnerum uzheghanum en azgayin-pahpanoghakan ev evroskeptik uzher@։ Ayd depqum harcn arden ayn che՝ da inch-or mekin dur galis e, te voch։
Harcn ayn e, te vorqan kayun en Pashinyani artaqin qaghaqakan henaranner@ mijnazhamket herankarum։ Vorovhetev aysor Pashinyann @nkalum e Bryusel@` vorpes himnakan qaghaqakan henaran։ Bayc qaghaqakanutyun@ popvokhakan ban e։ Karavarutyunner@ pokhvum en։ Henc ayd pattcharov el AfD-i aysorva ardyunq@ Pashinyani hamar amenevin el heravor germanakan «patmutyun» che։ Sa TENDENC e։

Minch Erevanum pordzum en evropakan ughin nerkayacnel vorpes ughigh tchanaparh depi «hrashali apaga», henc Evropan gnalov aveli nkatelioren shrjvum e depi qaghaqakan REALIZM, azgayin inqnishkhanutyun ev azgayin arajnahertutyunner։

Aysinqn՝ Hayastani «evropakan apagayi» masin bolvor heqiatner@, voronq aratoren hamemvats en turq-adrbejanakan shaheri anmnacord spasarkmamb, sksum en bakhvel evropakan qaghaqakan landshafti dazhan irakanutyan@։ Ev sa Hayastani hamar shat lav e, isk ishlanutyunneri hamar` vat։
Ayspisi «haykakan» paradoqs։

Arman Abovyan