Shabat , 7 Noyemberi 2026

Britanaci grogh@ hatkapes tpavorvats e eghel Vanum aprogh hayerov

Britanaci grogh@ hatkapes tpavorvats e eghel Vanum aprogh hayerov

Fri, 16 Oct 2026 21:00:08 +0400


1890 tvakanin britanaci tchanaparhord ev grogh Izabel Byord@ 6 shabat anckacrel e patmakan Hayastanum, vorn ayn zhamanak Osmanyan kaysrutyan kazmum er։ Na tchampordutyun@ skselis arandznahatuk hetaqrqrutyun chi unecel «Haykakan harci» handep։ Sakayn veradarnalov Mets Britania՝ Byord@ hodvatsner e hraparakel, parlamenti nerkayacucichneri araj handes e ekel eluytnerov՝ koch anelov ushadrutyun dardznel ayn amenin, inch katarvum e Osmanyan kaysrutyunum։ Izabel Lyusi Byord@ tsnvel e 1831-in՝ Yorqshirum՝ anglikan qahanayi @ntaniqum։ Vagh tariqum unecel e aroghjakan khndirner։ Bzhishkneri khorhrdov sksel e tchampordel։ Eghel e Hyusisayin Amerikayum, Avstraliayum, Havayan kghzinerum, Tchaponiayum, Malayziayum ev aylur։ Nra tchampordakan grarumner@, voronq grvel en vorpes namakner՝ ughghvats qroj@, himq en dardzel layn tchanachum gtats grqeri hamar։ 1892 tvakanin Byordn ayn arajin kanancic er, vovqer dardzel ein Britanakan Arqayakan ashkharhagrakan @nkerutyan andam։

1889 tvakanin na Hndkastanic ughevorvel e Merdzavor Arevelq, Irani ev Qurdistani vrayov hasel Vana litch։ Mtadrutyun e unecel aycelel Nestorakan ekeghecu patriarqin ev teghi boghoqakan-avetaranakan araqelutyun։ 1890 t. noyemberin, haghtaharelov vtangavor lernayin tchanaparhner@, na zhamanel e Van, tchanaparhin entarkvel hardzakumneri, koghoputneri։ Curtn u hivandutyan nopanern aveli en bardacrel amen ban։ Byord@ khostovanel e, vor nakhapes bacasabar e tramadrvats eghel hayeri handep ev vat e imacel nranc drutyan masin։ Sakayn handipelov hay gyughacineri het ev tsanotanaluv nranc kyanqin u kencaghin՝ astitchanabar pokhel e hayacqner@։ Gyugherum nran patmel en anasunneri goghutyunneri, brnutyunneri, harstaharumneri, pashtonyaneri kasharakerutyan ev amenatoghutyan, qurd zinvats khmbavorumneri hardzakumneri masin։ Gyugheric mekum patmel en, vor 2 tarum 1200 vochkhar en goghacel gyughic, inchpes naev՝ harkeri vtcharman hamar havaqvats gumar@։ Byord@ pordzel e zatel andznakan ditarkumnern ayloc patmutyunneric ev hamadrel tarber mardkanc vkayutyunner@։ Na grel e, vor shat hayer parzapes vakhenum en bacahayt gangatvel ishkhanutyunneric՝ vrizharutyunic khusapelov։ Nra ditarkumnerov՝ hark havaqel en nuynisk nrancic, vovqer zrkvats en eghel amen banic՝ avazakayin hardzakumneri hetevanqov, isk petakan pashtonyaner@ dimel en fizikakan tsanr patizhneri kirarman։ Byordn ayd amen@ meknabanel e osmanyan petakan hamakargi @ndhanur nekhatsutyan tesankyunic ev voch te mijetnik hakasutyunneri hamateqstum։

Na hatkapes tpavorvel e Vanic` ir ayginerov, khaghoghi tnkarannerov, vanqerov ev ashkhuyzh arevtrov։ Nkatel e, te vorqan dzernerec en hayer@, achqi e zarnel nranc nshanakali derakatarum@ shrjani tntesakan kyanqum ev havatarmutyunn azgayin u kronakan kyanqin։ Khostovanelov, vor nakhkinum skhal patkeracum e unecel՝ Izabel Byord@ haytararel e, vor hayern Arevmtyan Asiayi zhoghovurdneri sharqum amenaashkhataser u erandun etnik khumbn en։

Bitlisum Byord@ tsanotacel e amerikyan misioneruhineri gortsuneutyan@, voronq tasnamyakner sharunak zbaghvel en hay tghaneri ev aghjikneri krtutyan gortsov։ Na hatkapes ushadrutyun e dardzrel kananc iravazrkvatsutyann u chqavorutyan@։ Erzrumum teghekacel e 1890 tvakanin tsagats ankargutyunneri masin, voronq teghi en unecel Sanasaryan varzharani ev Haykakan ekeghecu khuzarkutyunic hetvo։ Naev tesel e, te inchpes en turqakan ishkhanutyunneri koghmic qrdakan zinvats khmbavorumneri arajnord beyerin trvel mets liazorutyunner։ Britania veradarnalov՝ na ayd amen@ hraparakel e 1891 tvakanin luys tesats Journeys in Persia and Kurdistan grqum ev mi sharq hodvatsnerum։ Byordi nyutern arzheqavor en Osmanyan kaysrutyunum qristonyaneri ev hatkapes՝ hayeri vitchaki usumnasirman ev «Haykakan harci» patmutyan hamar։ Byord@ mahacel e 1904 t. hoktemberi 7-in՝ Edinburgum։

© 2026 Hraparak

Source: Hraparak

Masin Hraparak.am

Hraparak.am

Kardaceq naev

«Hraparak»․ Ishkhanutyan nor «ugherdz@» 63+ qaghaqacinerin

«Hraparak»․ Ishkhanutyan nor «ugherdz@» 63+ qaghaqacinerin Sat, 07 Nov 2026 10:45:07 +0400 Karavarutyan noyemberi 5-i …

Toghnel pataskhan

Dzer el-posti hascen chi hraparakvelu։ Partadir dashter@ nshvats en *-ov