«Ուժեղ Հայաստանի» ձերբակալված անդամներ, TRIPP համաձայնագրի քննարկում, Իրան–ԱՄՆ լարվածություն․ Օրվա թոփ լուրերը

Wed, 21 Oct 2026 23:21:59 +0400

Հոկտեմբերի 21-ի լրահոսի առանցքում են Ստեփանավանի «ընտրակաշառքի» գործը և «Ուժեղ Հայաստանի» ձերբակալված անդամներն ու աջակիցները, Ուկրաինայի շուրջ Օսլոյից Սանկտ Պետերբուրգ տեղափոխված դիվանագիտությունը, TRIPP համաձայնագրի քննարկումը ԱԺ-ում, ԵԱՏՄ-ի զեկույցի արձագանքները և Իրան–ԱՄՆ լարվածությունը։ Օրվա ընթացքում հայկական մեդիայի հրապարակած 3218 նյութն ուսումնասիրվել է մեդիա մոնիտորինգի վերլուծական գործիքակազմով։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

1. Ստեփանավանի ընտրակաշառքի գործը — 325 հիշատակում

Փաստեր։ Ստեփանավանում ՏԻՄ ընտրությունները նշանակված են հոկտեմբերի 25-ին։ Դրանցից չորս օր առաջ Հակակոռուպցիոն կոմիտեն խուզարկություններ է սկսել «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության Ստեփանավանի գրասենյակում և աջակիցների մոտ, ապա ձերբակալել է 14 անձի։ Ըստ Կոմիտեի՝ կուսակցության ցուցակը գլխավորող թեկնածուն ավագանու անդամի թեկնածուների և կուսակցության անունից հանդես եկող անձանց օժանդակությամբ ընտրողներին ընտրակաշառք է տվել։ Նրանք նաև գումարներ են առանձնացրել, ցուցակներ կազմել ու նախապատրաստվել են կաշառք տալ ավելի քան 30 ընտրողի։ Հակակոռուպցիոն դատարանը երկու ամսով կալանավորել է համայնքապետի թեկնածու Արսեն Գևորգյանին, իսկ կուսակցության երկու կին աջակցի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրել տնային կալանքը։ Ընտրություններին մասնակցում են «Գործարար», «Քաղաքացիական պայմանագիր», «Ուժեղ Հայաստան» և «Հանրապետություն» կուսակցությունները։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Լուսաբանման հիմքում են Կոմիտեի հաղորդագրությունը, դատարանի որոշումը և կուսակցության պատգամավորների՝ Տիգրան Աբրահամյանի, Արեգա Հովսեփյանի և Անդրանիկ Գևորգյանի արձագանքները։ Լրատվամիջոցները հիշեցրել են, որ հոկտեմբերի 19-ին Փաշինյանը ճնշումների ենթարկված թեկնածուներին ու ընտրողներին կոչ է արել գրել իրեն։ Հոկտեմբերի 20-ի դրությամբ արձագանքել է երեք քաղաքացի, այդ թվում՝ Անդրանիկ Գևորգյանը։

Հակասող նարատիվներ։ Իրավապահները գործը ներկայացնում են՝ որպես ընտրակաշառքի քրեական վարույթ։ «Ուժեղ Հայաստանը» այն որակում է քաղաքական հետապնդում և պնդում է, որ կիրառվել են թաքնված տեսախցիկներով արված տեսագրություններ ու մոնտաժված տեսանյութեր։ Աբրահամյանի խոսքով՝ «իշխանությունը վախեցավ սպասվող պարտությունից»։

2. Ուկրաինայի շուրջ դիվանագիտություն. Օսլոյից Սանկտ Պետերբուրգ — 265 հիշատակում

Փաստեր։ Հոկտեմբերի 20-ին Օսլոյում Զելենսկին բանակցել է ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆի, Ֆինլանդիայի նախագահ Ալեքսանդր Ստուբի և Նորվեգիայի վարչապետ Յոնաս Գահր Ստյորեի հետ։ Ջարեդ Քուշները հիվանդության պատճառով մասնակցել է տեսակապով։ Ստյորեի խոսքով՝ քննարկվել են Ուկրաինայի անվտանգությունը, հետպատերազմյան բարգավաճման ծրագիրը, տարածքները, պատժամիջոցները և եվրոպական անվտանգության ճարտարապետությունը։ Հոկտեմբերի 21-ին Պուտինը Ուիթքոֆին ընդունել է Սանկտ Պետերբուրգի Կոնստանտինյան պալատում, ներկա է եղել նաև Կիրիլ Դմիտրիևը։ Հանդիպման ժամանակ Պուտինը հայտնել է, որ ամերիկացի Սթեֆան Հաբարդն ազատ է արձակվել։ Նա նաև ասել է, որ դիզելային վառելիքի գործարքի շրջանակում առաջին լցանավերը կմեկնեն երկու-երեք օրից։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Ուշադրության կենտրոնում է այն, որ Օսլոյում «գտնված» խաղաղ կարգավորման տարրերը փոխանցվում են Մոսկվային, թեև դրանց բովանդակությունը չի բացահայտվել։ Axios-ի տվյալներով՝ Քուշները Օսլոյում վերահաստատել է Թրամփի պահանջը, որ Կիևը չհարվածի ռուսական նավթավերամշակման գործարաններին։ Ռուբիոն հայտարարել է, որ առանց ԱՄՆ օգնության Ուկրաինան այսօր գոյություն չէր ունենա։

Հակասող նարատիվներ։ Թրամփն ասել է, որ «ժամանակն է, որ Զելենսկին գործարք կնքի», և Պուտինի ու Զելենսկու հանդիպումը խաղաղության համար պարտադիր չէ։ Զելենսկին, ընդհակառակը, շարունակում է պնդել եռակողմ գագաթնաժողովի անհրաժեշտությունը։ Պեսկովի խոսքով՝ Ռուսաստանին պետք է խաղաղություն, ոչ թե հրադադար։

3. TRIPP-ի վավերացման քննարկումը ԱԺ-ում — 182 հիշատակում

Փաստեր։ ԱԺ արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովը դրական եզրակացություն է տվել ՀՀ–ԱՄՆ TRIPP շրջանակային համաձայնագրի վավերացմանը և առաջարկել է հարցը ներառել ԱԺ հերթական նիստերի օրակարգում։ Համաձայնագիրը ներկայացրել է ԱԳՄԱ նախարար Արարատ Միրզոյանը։ Ըստ փաստաթղթի՝ առաջին 49 տարում TRIPP զարգացման ընկերության բաժնեմասերի 74%-ը կպատկանի ԱՄՆ-ին, 26%-ը՝ Հայաստանին։ Եվս 50 տարով երկարաձգման դեպքում Հայաստանի բաժինը կհասնի 49%-ի։ Միրզոյանի խոսքով՝ աշխատանքները 2026-ի վերջին սկսելը «դեռ իրատեսական է, բայց ավելի իրատեսական է 2027-ի սկիզբը», իսկ երկաթուղին կանգառներ է ունենալու։ Նախարարը նաև հայտնել է, որ Բաքուն խաղաղության համաձայնագրի ստորագրումը պայմանավորում է ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությամբ, մինչդեռ Երևանը դրա հիմքեր չի տեսնում և պատրաստ է անհապաղ համաձայնեցնել ստորագրման վայրն ու ժամանակը։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Քննարկման կենտրոնում են ինքնիշխանության երաշխիքները, ընկերության սեփականության կառուցվածքը և ժամկետները։ Միրզոյանն ընդգծել է, որ «ինքնիշխանություն» բառը փաստաթղթում ենթակառուցվածքների մասով օգտագործվում է ութ անգամ։

Հակասող նարատիվներ։ Կառավարությունը պնդում է, որ Հայաստանը պահպանում է լիակատար իրավազորությունն իր տարածքում։ Սուրեն Սուրենյանցը գրել է, որ ինքնիշխանությունը չափվում է ոչ թե բառերով, այլ իրական լիազորություններով, և մատնանշել է 74/26 հարաբերակցությունն ու 49 տարվա բացառիկ իրավունքները։ Տիգրան Աբրահամյանը կառավարությանը մեղադրել է Ադրբեջանին անխոչընդոտ ճանապարհ զիջելու մեջ։ Արցախի հիշատակման շուրջ նախարարի և ընդդիմադիր պատգամավորների միջև վեճ է ծագել։

4. ԵԱՏՄ-ի զեկույցի արձագանքները — 96 հիշատակում

Փաստեր։ Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի կառավարությունները համատեղ զեկույց են պատրաստել ԵԱՏՄ պայմանագրի՝ Հայաստանի նկատմամբ գործողության հնարավոր կասեցման հետևանքների մասին։ Ըստ զեկույցի՝ ՀՆԱ-ն կարող է կրճատվել 15,6%-ով (մոտ 4,6 մլրդ դոլար), արտահանումը՝ 41,6%-ով, իսկ գազի գինը հազար խորանարդ մետրի համար կարող է աճել 177,5-ից մինչև 300 դոլար (+69%)։ Զեկույցը կներկայացվի Բարձրագույն տնտեսական խորհրդի դեկտեմբերյան նիստում։ Պեսկովը հայտարարել է, որ Կրեմլը դեռ չի ծանոթացել զեկույցին։ Միրզոյանն ասել է, որ կառավարությունը դեռ վերլուծում է այն, բայց երկրի անկախությունն ամենակարևորն է։ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Թաալաթբեկ Մասադիկովը չի բացառել, որ Հայաստանը կորոշի մնալ կազմակերպությունում, և նշել է, որ Երևանը երրորդ տարին է՝ անդամավճար չի վճարում։ Միրզոյանը պատասխանել է, որ չի պատկերացնում Հայաստանի վերադարձը ՀԱՊԿ։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Շեշտը գազի գնի և տնտեսական կորուստների թվերի վրա է, ինչպես նաև այն հարցի, թե արդյոք զեկույցը քաղաքական ազդանշան է։

Հակասող նարատիվներ։ Տնտեսագետ Թաթուլ Մանասերյանը զեկույցը դիտարկում է՝ որպես չորս երկրների մտադրությունների վկայություն։ Հասմիկ Հակոբյանը պնդում է, որ առանց Հայաստանի ցանկության՝ նրան ԵԱՏՄ-ից դուրս հանել հնարավոր չէ։

5. Իրան–ԱՄՆ լարվածություն. Հորմուզ և բանակցություններ — 86 հիշատակում

Փաստեր։ Իրանի ԱԳ նախարար Աբբաս Արաղչին հայտարարել է, որ Հորմուզի նեղուցը փակ կմնա, քանի դեռ Վաշինգտոնը չի ընդունել Թեհրանի պայմանները։ Նրա խոսքով՝ ԱՄՆ-ը նախ պետք է կատարի Իսլամաբադում ստորագրված փոխըմբռնման հուշագրով ստանձնած պարտավորությունները։ Իրանի ԱԱԳԽ քարտուղար Մոհսեն Ռեզաին Պակիստանի գլխավոր շտաբի պետ Ասիմ Մունիրի հետ հանդիպմանը հայտարարել է, որ հարստացված ուրանը դուրս չի բերվի Իրանից։ Իրաքը ԱՄՆ ճնշման ֆոնին փակել է Իրանի հետ հարավային սահմանային անցակետերից մեկը։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Ուշադրության կենտրոնում են Թեհրանի պայմանները և պակիստանյան ու կատարյան միջնորդական շփումները։

Հակասող նարատիվներ։ Արաղչին նույն օրը մի կողմից պնդել է, որ ԱՄՆ-ը համաձայնել է Իրանի պայմաններին՝ ավելացնելով իրենը, մյուս կողմից շեշտել է, որ Իրանը չի ենթարկվի ո՛չ պատժամիջոցներին, ո՛չ սպառնալիքներին։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՅՈՒԶՄԵՅՔԵՐՆԵՐԸ

1. Արարատ Միրզոյան. TRIPP համաձայնագրի ներկայացումը ԱԺ հանձնաժողովում, խաղաղության պայմանագրի և Բաքվի պահանջի մասին հայտարարությունները, ԵԱՏՄ-ի և ՀԱՊԿ-ի վերաբերյալ արձագանքները։
2. Դոնալդ Թրամփ. Զելենսկուն ուղղված կոչը՝ գործարք կնքելու, և Իրանի ու Ֆրանսիայի թեմաներով հայտարարությունները։
3. Նիկոլ Փաշինյան. Ստեփանավանի գործի համատեքստում ճնշումների մասին իրեն դիմելու կոչը, TRIPP-ը և ԵԱՏՄ-ը։
4. Վլադիմիր Պուտին. Ուիթքոֆի հետ հանդիպումը Սանկտ Պետերբուրգում, Հաբարդի ազատ արձակումը և դիզելային գործարքը։
5. Սթիվ Ուիթքոֆ. Օսլոյի բանակցություններն ու Պուտինի հետ հանդիպումը։

ԿԱՐԵՎՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՈՐՈՆՔ ԹՈՓՈՒՄ ՉԵՆ

• COP17 Երևանում. Կանաչ գոտում շարունակվում են միջոցառումները, այդ թվում՝ դպրոցականների քննարկումը կենսաբազմազանության և «Դպրոցական սնունդ» ծրագրի մասին։
• Ադրբեջանցի հովվի սահմանահատում. Միրզոյանը հանձնաժողովում ասել է՝ «վայ այն քաղաքական ուժին, որը մտածում է՝ երկրի անվտանգության սպառնալիքը մոլորված հովիվն է», և հավելել է, որ նման դեպքերում կողմերը մարդկանց վերադարձնում են։
• Ֆրանսիայի անկարգությունները. Թրամփն ու հանրապետականները Փարիզի բռնությունները օգտագործում են ԱՄՆ ընտրական քարոզարշավում։
• «Հրազդան ցեմենտ»-ի աշխատակիցների բողոքը. Աշխատակիցները բողոքում են, որ դատարանը ձգձգում է վաճառքի մասին որոշումը։ Նրանց խոսքով՝ գործարանն ունեցել է 450 աշխատակից, իսկ ընկերությունը կրել է մոտ 560 մլն դրամի վնաս։
• Մանվել Գրիգորյանի ժառանգների գույքը. Օրինական ուժի մեջ է մտել վճիռը, որով Գրիգորյանի ժառանգներից և փոխկապակցված անձանցից կբռնագանձվի 1,2 մլրդ դրամի գույք և դրամական միջոց։
• Ապարան–Երևան ջրատարի վթարը. Երևանի և երկու մարզի որոշ հասցեներում 24 ժամ ջուր չի լինի։
• Գյումրու քաղաքապետին նոր մեղադրանք. Վարդան Ղուկասյանին առաջադրվել է նոր մեղադրանք պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու համար՝ երկու դրվագով։ Փաստաբանի խոսքով՝ վաղեմության ժամկետն անցել է։
• Ադրբեջանն արգելել է Թուրքիայի 31 քաղաքացու մուտքը. Նրանց թվում են պատգամավոր Օմեր Ֆարուք Գերգերլիօղլուն և Ֆաթիհ Էրբաքանը, իսկ ֆոնում Թուրքիայի և Ադրբեջանի տարաձայնությունն է Ադրբեջանի դպրոցներում հիջաբի արգելքի շուրջ։

ԱՅԼ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

• Կյանքից հեռացել է ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, կինոգետ Դավիթ Մուրադյանը։
• Ամերիկացի սնկաբանները սկսել են ուսումնասիրել Հայաստանի սնկերի բազմազանությունը։ Նմուշներ են հավաքվել Դիլիջանի ազգային պարկում, Տավուշում և Լոռիում։
• Երևանում 4 համարի տրոլեյբուսը Թամրուչիի փողոցում բախվել է գազատար խողովակին և գազի արտահոսք է առաջացրել։ Տուժածներ չկան։