U՞r e gnum «lokvomotiv@» ev u՞m hashvin
Fri, 23 Oct 2026 20:45:28 +0400

Erb nerkayis varchapetn @nddimadir er, shateri srtov er nra qnnadatutyun@ HHK-i karavarutyan hascein՝ paymanavorvats herustaeterum parzunak herustaserialneri taratsmamb ev hanqardyunaberutyan zargacmamb։ Minchder nra ishkhanutyan galuc hetvo ir isk qnnadatats erku mitumnern el aveli uzheghacan. catsrorak serialnern e՛l aveli hegheghecin herustaeter@, isk hanqardyunaberutyun@ hrchakvec «tntesutyan lokvomotiv»։ Ays erku hiastaputyunneri hetevanqnern anhamemateli en։ Serial diteluc kareli e khusapel՝ pokhelov aliq@։ Hanqardyunaberutyan @ndlaynman vnasakar hetevanqneric hnaravor che aydpes hesht pashtpanvel vo՛ch mez, vo՛ch apaga serundnerin։ Usti, vorosheci andradarnal orers Tsaghkadzorum kayacats Mining Armenia Forum-um glkhavor banakhosi ayn druytnerin, voronq aravel caytun en bacahaytum nra motecman makeresaynutyun@։
@nderq@ tchanachvum e hamazhoghovrdakan harstutyun, sakayn voreve kerp chi parzabanvum, te inch mekhanizmnerov e iracvelu hamazhoghovrdakan harstutyun tchanachvats @nderqi nkatmamb zhoghovrdi iravunq@։ Bnapahpanakan bardzr chapanishner nerdnelu khostum@ chi hstakecnum hanqavayreri shahagortsman tuylatreli sahmanner@, bazhnetiracumn arajarkvum e vorpes hanrayin khndirneri lutsman mijoc՝ aranc himnavorelu, te inchpes e ayn apahovelu resursayin ekamutneri ardar bashkhumn u ekolvogiakan anvtangutyun@, ev amenakarevor@՝ chi dzevakerpvum karavarutyan handznarutyun@՝ sparvogh bnakan resursneric stacvogh ekamutneri mi mas@ veratselu erkarazhamket hanrayin aktivneri՝ i shah apaga serundneri։ Ays harcer@ vkayum en hayecakargayin snankutyan masin՝ himq talov eluyt@ vorakelu vorpes COP 17-i fonin irakanacvogh imijayin akcia։
Hanrayin sepakanutyun@ ev hanrutyan iravunqner@
Nra pndum@, te «@nderq@ HH zhoghovrdi ev petutyan sepakanutyunn e», nshanakum e, vor hanqardyunahanogh @nkerutyunnern ogtagortsum en amboghj hanrutyan@ patkanogh resurs ev, usti, ayd dzernarkutyunneri shahuytn u hanrayin ogut@ petq e taranjatel ev gnahatel arandzin։ Dranq karogh e shahutaber linel nuynisk ayn depqum, erb bnutyun@ krum e andarnali vnas։ Usti shahutaberutyunn inqnin chi karogh himnavorel hanqavayri shahagortsman npatakaharmarutyun@․ anhrazhesht e parzel, te i՞nch ogutner e stanum hanrutyun@, i՞nch tsakhser u korustner e krum ayd ogutneri dimac, ev inchpe՞s en dranq bashkhvum nerka u apaga serundneri mijev։
Eluytum chi parzabanvum, te gortsnakanum inch e entadrum @nderqi hanrayin sepakanutyun@։ Masnavorapes, parz che hanrutyan der@ voroshumneri @ndunman harcum՝ vo՞r hanqavayrer@ shahagortsel, i՞nch tsavalnerov u paymannerov, e՞rb sahmanapakel kam dadarecnel ardyunahanum@։ Chi bacatrvum naev՝ inchpe՞s e hanrutyun@ verahskum sahmanvats pahanjneri katarum@ ev stanum resursayin rentayi ardar bazhin@։ Verjins sahmanapak bnakan resursi ogtagortsumic stacvogh ekamutn e ev nuynakan che nerdroghi՝ nerdrats kapitali dimac stacvogh hatuycin։ @nderqi nkatmamb hanrutyan iravunqi tchanachum@ petq e ughekcvi dra iracman ardyunavet mekhanizmnerov։
Volorti karevor martahraverneric mek@ banakhos@ dzevakerpec ayspes՝ qaghaqaciner@ petq e volort@ hamaren «irenc@»։ @nkalman vra sheshtadrum@՝ pordz e sheghel qnnarkman ararkan․ hanrutyan iravunqnern u shahern apahovelu hratap khndir@ pokharinvum e tchyughi nkatmamb barenpast verabermunq dzevavorelu mtacatsin khndrov։ Minchder ayd zgacum@, inchpes el ayn dzevavorvi, inqnin chi apahovum vo՛ch hanrutyan azdecutyun@ voroshumneri vra, vo՛ch @nderqi ogtagortsman hanrayin verahskoghutyun@, vo՛ch el dra shahagortsumic stacvogh ekamutneri ardar bashkhum@։ Aravel evs, vor Hayastani qaghaqakan kyanqum vaghuc aknhayt e khor hakasutyun@․ zhoghovurd@ hrchakvum e ishkhanutyan aghbyur u krogh, sakayn voroshumneri @ndunman@ masnakcelu ev ishkhanutyan@ verahskelu harcerum nra iravunqner@ mnum en hrchakagrayin ev zurk iracman gortsun erashkhiqneric։
Bnapahpanakan partavorutyunner@
Banakhos@ @ndunum e bnapahpanakan khndirneri karevorutyunn u dzernarkvats mijocneri anbavararutyun@։ Sakayn na chi bacatrum՝ bnapahpanakan nor pahanjne՞rn en voroshelu ardyunahanman tuylatreliutyunn u tsavalner@, te՞ dranq sharunakelu en harmarecvel volorti @ndlaynman nakhapes @ntrvats ughegtsin։
Himnavor bnapahpanakan hayecakarg@ petq e sahmani, te bnutyan vor gortsaruytnern en kensakan nshanakutyun unecogh, ev voronc korustn e antuylatreli՝ ankakh ardyunahanumic aknkalvogh ekamutneric։ Khosq@, masnavorapes, jreri maqrutyun@, hogheri berriutyun@ ev ekohamakargeri kensunakutyun@ pahpanelu masin e։ Shrjaka mijavayri vra azdecutyan gnahatman ardyunqner@ petq e voroshen hanqavayreri shahagortsman tuylatreliutyunn u paymanner@՝ himq darnalov naev ayd gortsaruytneri pahpanman het anhamategheli nakhagtser@ sahmanapakelu, hetadzgelu kam merzhelu hamar։
Anhrazhesht e naev sahmanel, te inchpes en voroshumner @ndunvum ardyunahanman hetevanqneri masin tvyalneri anbavararutyan paymannerum։ Vnasi apacuycneri bacakayutyunn inqnin chi hastatum anvtangutyun@։ Usti anorvoshutyan gortson@ petq e hashvi arnel voroshum @ndunelis։
Aranc nshvats skzbunqneri hstakecman՝ «bnapahpanakan bardzr chapanishneri» khostum@ mnum e zut dzevakan, qani vor chi hstakecnum ayn sahmanner@, voroncic andin petutyun@ petq e hrazharvi ardyunahanumic՝ ankakh aknkalvogh tntesakan ogutneric։ Sa hayecakargayin bactoghum e, voch te tekhnikakan manramasneri pakas։
Hanrayin kartsiqi vra qarozchakan nergortsutyamb hyusvats barenpast imij@ chi pokhhatuci bnapahpanakan vnas@ ev chi ardaracni @nderqi gishatchayin shahagortsum@՝ bnakan hamakargeri qayqayman gnov @ntacik ekamutner stanal@ ev tsakhseri u korustneri ber@ hanrutyann u apaga serundnerin pokhancel@։
Bazhnetiracum@ ev hanrayin shaher@
Vorpes institucional popvokhutyun՝ banakhosn arajarkum e bac bazhnetiracum՝ dra nerqvo haskanalov @nkerutyunneri cucakum@ fondayin borsanerum։ Hanqardyunaberakan dzernarkutyunnerum karavarutyan tnorinutyan tak haytnvats bazhnemaseric hrazharvelu gaghapar@, teev ushacats, teghin e։
Borsayakan cucakum@ karogh e npastel teghekatvutyan bacahaytman@, kapitali shukayi zargacmann u korporativ karavarman barelavman@։ Sakayn hanrayin aveli layn khndirner lutselu dra neruzh@ vitchaharuyc e։ Korporativ karavarman barelavumn inqnin chi apahovum resursayin ekamutneri ardar bashkhum@, @nderqi ogtagortsman hanrayin verahskoghutyunn u bnapahpanakan normeri pahpanum@։
@nderqi hanrayin sepakanutyunn anhatakan nerdrumneri het kapeln anpataskhan e toghnum glkhavor harc@՝ i՞nch ogut e stanum Hayastani zhoghovurdn amboghjutyamb՝ vorpes ayd harstutyan sepakanater։ Bazhnetomser dzerq berelov՝ qaghaqacin stanum e nerdroghi iravunqner։ Sakayn @nderqi ogtagortsumic ogut stanalu nra iravunq@ chi karogh paymanavorvel bazhneter darnalov․ ayd ogut@ petq e hasaneli lini naev nranc, vovqer chen karogh kam chen cankanum bazhnetomser gnel։ Hetevabar arajarkvogh bazhnetiracumn inqnin «zhoghovrdakan» resursayin ekamutneri ardar bashkhman mekhanizm che։ @nderq@ hamazhoghovrdakan harstutyun hrchakel@ pahanjum e hstakecnel, te inchpes en apahovvum bolvor qaghaqacineri shaher@՝ ankakh bazhneter linelu hangamanqic։
Eluytum chen taranjatvum naev bazhnetiracman tarber eghanakner@։ Minchder bazhnetomseri gnordneri vtcharats gumarner@ tarber koghmeri en hasnum․ nor bazhnetomseri togharkman depqum՝ @nkerutyan@, masnavor bazhnetereri patetneri vatcharqi depqum՝ ayd bazhnetererin, isk petakan bazhnemaseri vatcharqi depqum՝ petutyan@։ Sepakanutyan karucvatsqi popvokhutyunn inqnin chi nshanakum hanrayin harstutyan avelacum։
Verjapes, bazhnetiracumn u borsayakan cucakumn ekolvogiakan anvtangutyunn apahovvogh gortsiqner chen։ Avelin՝ bazhnetereri shahagrgrvatsutyunn @ntacik shahuytov karogh e uzheghacnel nranc dimadrutyun@ dzernarkutyan shahutaberutyun@ nvazecnogh bnapahpanakan mijocarumneri nkatmamb։ Bazhnetereri shrjanaki @ndlaynum@ nuynpes chi pokharinum @nderqi ogtagortsman hanrayin verahskoghutyan ev resursayin ekamutneri ardar bashkhman inqnuruyn mekhanizmnerin։
«Zhoghovrdi sepakanutyan» mijserndayin baghadrich@
@nderq@ hamazhoghovrdakan harstutyun tchanacheln uni zhamanakayin chapum ev, hetevabar, entadrum e mijserndayin pataskhanatvutyun․ dra ogtagortsum@ petq e tsarayi voch miayn nerka, aylev apaga serundneri barekecutyan@։
Chverakangnvogh pasharneri ardyunahanum@ sparum e bnakan harstutyun@, isk bnapahpanakan aghetali hetevanqner@ karogh en pahpanvel u khoranal naev hanqeri pakumic hetvo։ Usti volorti zargacman razmavarutyun@ petq e hstakecni՝ i՞nch bnakan zharangutyun enq pahpanelu, inchpe՞s enq resursayin ekamutner@ veratselu erkarazhamket hanrayin aktivneri ev kankhelu tsakhseri u vnasneri beri pokhancumn apaga serundnerin։
Eluytum ays harcadrumner@ bacakayum en։ Bazhnetomseri dzerqberumn u zharangum@ steghtsum ev pokhancum en masnavor guyqayin iravunqner, sakayn chi apahovum apaga serundneri @ndhanur shaher@։ Hanqavayreri sparman paymannerum bazhnetomsern harstutyan erkarazhamket pahpanman erashkhiq chen։
Erek՝ qnnadat, aysor՝ jatagov
Varchapeti khosqum razmavarutyan bacakayutyun@ qogharkvats e hrchakagrayin arajarknerov ev ambokhahatch khostumneruv։ Zhoghovurd@ hrchakvum e sepakanater՝ aranc nra iravunqneri iracman mekhanizmneri, isk bnapahpanakan bardzr chapanishner khostacvum en՝ aranc ardyunahanman tuylatreli sahmanner@ voroshelu։ Bazhnetiracmamb khostacvum e lutsel «mi sharq eakan harcer»՝ aranc dranq angam dzevakerpelu․ hanrayin khndirnerin anhamarzheq gortsiq@ matucvum e vorpes institucional lutsum։ Aravel mtahogich e, vor hrchakagrayin khostumner shraylogh banakhosn apaga serundneri shaheri pashtpanutyun@ chi arzhanacrel angam dzevakan hishatakman։
«Amulsareri» sepakanaterer@ ev dranc hay lobbistner@ karogh en chsirel Hayastan@։ Mer erkir@ karavaroghnern en partavor irapes sirel ayn։ Tariner araj nerkayis varchapet@ himnavor kerpov qnnadatum er Amulsari ardyunahanman tsragir@։ Aysor na ev՛ i zoru e, ev՛ partavor e ir erbemni dirqorvoshum@ veratsel Hayastani bnutyunn u apaga serundneri shaher@ pashtpanogh qaghaqakanutyan։ Vo՛ch artaqin azdecutyun@, vo՛ch el negh khmbayin shah@ chen karogh ardaracnel ayd pataskhanatvutyunic hrazharvel@։
Armen Martirosyan
HH GKh ev AZh patgamor (1990-99tt.)
HH artakarg ev liazor despan
Source: Hraparak
Lrahos – Lrahos Lureri anspar aghbyur