Erkushabti , 14 Septemberi 2026

Nakh hayatapecin Arcakh@, hima jnjum en haykakan hetq@․ Ayvazyan

Nakh hayatapecin Arcakh@, hima jnjum en haykakan hetq@․ Ayvazyan

Mon, 14 Sep 2026 20:47:20 +0400


Qaghaqakan gitutyunneri doktor, patmaban Armen Ayvazyani grum e․.

Ev ayspes, 2026 t. septemberi 11–12-in Adrbejani ishkhanutyunner@ kazmakerpecin otarerkrya divanagitakan korpusi minch ayzhm amenakhoshor aycn Arcakh։ Dran masnakcecin shurj 150 nerkayacucich՝ 58 petutyunneric ev 9 mijazgayin kazmakerputyunneric։ Nranq aycelecin Stepanakert, Shushi, Martakerti ev Qarvatchari shrjanner, ayd tvum՝ Gandzasar ev Dadivanq։ Adrbejanakan aghbyurneri hamadzayn՝ sa 2020 tvakanic i ver divanagitakan korpusi arden 22-rd kazmakerpvats aycn er ayd taratsqner։

I՞nch ein cuyc talis nranc։
Nor tchanaparhner u tunelner, bnakeli shenqer, hamalsaran, gortsaranner, adrbejancineri «veradardz», «verakangnvogh» Stepanakert u Shushi։ Divanagetneric shater@ govecin shinararutyan tsavalnern u aragutyun@։ Minchder nranc hraparakayin haytararutyunnerum erbeq chhnchec amenaparz harc@. isk vorte՞gh en Arcakhi hayer@։
Che՞ vor nranq anhet chen korel։ 2020 t. paterazmic, 2022-2023 tt. adrbejanakan tasamsya shrjapakumic, sovaharumic, razmakan tchnshumic ev septemberyan hardzakumic hetvo aveli qan 130 hazar arcakhahayer stipvats eghan mi qani orva @ntacqum heranal irenc tsnndavayric ev mer՝ bolvor hayeris, hayreniqic։ Arcakhn amboghjutyamb hayatapvec։

Uremn i՞nch «kyanqi veradardzi» masin e khosq@։ Vo՞ւm kyanqn e veradardzel Stepanakert, erb nra hay bnakichner@ harkadrabar aprum en Hayastani Hanrapetutyunum ev aylur։ Vo՞ւm «verabnakecumn» en voghjunum otarerkrya divanagetner@, erb ayd hoghi bnik bnakchutyun@ zrkvats e ir tner@ veradarnalu hnaravorutyunic։

Ays aylandak divanagitakan lrutyun@ shat voroshaki qaghaqakan hetevanq uni. astitchanabar orinakanacvum ev bnakanonacvum e etnik ztman «ardyunq@»։
Takavin ereq tari araj Arcakhum aprum ein hayer@, inchpes aprel en ayntegh anhisheli zhamanakneric։ Nranc brni artamghecin։ Aysor haykakan qaghaqnerum ev gyugherum verabnakecvum en adrbejanciner, isk tasnyak erkrneri divanagetner aycelum en ayd vayrer@ ev govabanum «verakangnum@»։ Baqvi fashistneri hamar aveli npastavor patker dzhvar e patkeracnel. katarvats hancagortsutyunn ancyalum e, isk dra steghtsats «nor irakanutyun@» ashkharhin arden nerkayacvum e vorpes «normal kyanq»։
Bayc hayatapumov gorts@ chi avartvel։ Arcakhum amboghj tapov @ntanum e haykakan hetqi heracum@։
Dra amenacaytun orinak@ Gandzasarn u Dadivanqn en։ Divanagetnerin ayntegh arden nerkayacvec Adrbejani petakan tez@, te haykakan ays vanqer@ «kovkasyan-aghvanakan» zharangutyun en։ Gandzasari paragayum da arvum e mi vanqum, vori pater@ krum en haykakan ardzanagrutyunner, vori patmutyunn anqaktelioren kapvats e Hay Araqelakan ekeghecu, haykakan Khacheni ishkhanutyan ev Arcakhi hayutyan՝ XVIII dari, 1917–1920 ev 1988–2023 tt. azatagrakan payqari het։

Sa patmutyan sovvorakan keghtsararutyun che, ayl etnik ztman sharunakutyun arden mshakutayin dashtum. nakh hayerin heracnel Arcakhic, apa Arcakhic heracnel nra haykakan patmutyun@։
Henc aystegh e Rafayel Lemkini derevs 1944 t. dzevakerpats mitq@ stanum grete sahmrkecucich hastatum։ Ceghaspanutyun@ na cher sahmanapakum mardkanc fizikakan vochnchacmamb։ Lemkin@ khosum er erku hajordakan puleri masin՝ tchnshvats khmbi azgayin karucvatsqi vochnchacum ev dra pokharen nvatchoghi azgayin karucvatsqi partadrum («Genocide has two phases: one, destruction of the national pattern of the oppressed group; the other, the imposition of the national pattern of the oppressor»)։ @nd vorum, verjins, @st nra, karogh e irakanacvel arden miayn taratsqi nkatmamb՝ bnakchutyan vtarumic ev ayd taratsq@ nvatchoghi sepakan qaghaqacinerov bnakecneluc hetvo։

Arcakhum katarvum e henc ays gorts@ntac@՝ hay bnakchutyan vtarum, apa՝ nra veradardzi khapanum, taratsqi nor bnakecum, haykakan teghanunneri veracum, haykakan patmakan hishoghutyan jnjum, haykakan mshakutayin zharangutyan «aghvanakanacum» ev yuracum։
@nd vorum, khndir@ arden miayn haykakan che։

Arcakhi etnik ztman mijazgayin legitimacum@ aghet e voch miayn hayeri hamar։ Ayn vtang e amboghj mijazgayin anvtangutyan hamakargi hamar։ Ete etnik ztman ardyunq@ kareli e mi qani tarva @ntacqum veratsel mijazgaynoren @nduneli qaghaqakan irakanutyan, apa bnakchutyan brni heracum@ pastaci veratsvum e taratsqayin ev zhoghovrdagrakan khndirner lutselu «ardyunavet» metodi։ Tchisht u tchisht Adolf Hitleri 1939 t. ogostosi 22-i artahaytats mtqi hamadzayn՝ «Vo՞v e aysor hishum hayeri vochnchacum@»։ Orer anc sksvec Erkrord hamashkharhayin paterazm@, isk hetaga tarinerin՝ milionavor mardkanc tsragravorvats bnajnjum@։

Arcakhi depq@ ashkharhin karogh e shat vtangavor das tal. ete uzum es azatvel ancankali bnakchutyunic, gorts@ hascru minchev verj։ Arag heracru amboghj bnakchutyan@, steghtsir andarnali past teghum, ushadrutyun mi dardzru mijazgayin datapartman tuyl pordzerin, apa karucir tchanaparhner u bnakeli taghamaser, kazmakerpir divanagitakan aycelutyunner ev spasir։ Vorosh zhamanak anc ashkharh@ ksksi voch te khosel brni teghahanvatsneri veradardzi masin, ayl qnnarkel qvo steghtsats «nor irakanutyan» tntesakan zargacum@։

Sa e Arcakhi nakhadepi amenavtangavor koghm@։ Hajoghutyamb avartvats ev anpatizh mnacats etnik ztum@ darnum e @ndorinakman orinak։
Ete mijazgayin hanrutyun@ harmarvum e hancagortsutyan ardyunqin, mijazgayin iravunqi zspogh uzh@ pluzvum e։ Aysor, pastoren, 1948 t. MAK-i @ndunats «Ceghaspanutyan hancagortsutyun@ kankhargelelu ev patzhelu masin» konvenciayi amenakarevor՝ kankhargelich gortsaruyt@ khapanvats e, teev ayn ays pahin vaveracrel e 154 petutyun։

Patahaka՞n er ardyoq, vor Arcakhi hayatapumic anmijapes hetvo ashkharh@ bakhvec Gazayi aghetin՝ paghestinyan bnakchutyan zangvatsayin spanutyunnerin, teghahanman@ ev kensakan mijavayri laynatsaval vochnchacman@։ Aysor nuyn vtangavor gorts@ntacneri tarber drsevorumner tesaneli en naev Hordanani Arevmtyan apum, inchpes naev Libanani haravi bnakchutyan hamar։ Ceghaspanakan kotvoratsner en irakanacvum Sudanum…

Iharke, Arcakh@ «chi pattcharel» Gazan։ Bayc Arcakhn u Gazan bacahaytum en mijazgayin hamakargi nuyn tsanr hivandutyun@՝ zangvatsayin hancagortsutyun@ zhamanakin kangnecnelu ankaroghutyun@ ev hetvo uzhov steghtsvats iroghutyan het harmarvelu patrastakamutyun@։
Arcakhi harcum aysor shat avelin e voroshvum, qan miayn Arcakhi ev Hayastani Hanrapetutyan tchakatagir@։

Ashkharhn aysor @ntrutyun e katarum, te inch das e qaghum Arcakhum katarvatsic։ Ev divanagetneri ays verjin aycn Arcakh, cavoq, hushum e, vor etnik ztumn u ceghaspanutyun@ qaghaqakan npatakneri hasnelu @nduneli mijoc dardznogh turq-adrbejanakan bacahayt fashizmn arayzhm haghtum e։ Hetevanqner@ chen ushana ev aveli u aveli tesaneli klinen ashkharhi shat urish vayrerum։
Isk menq petq e pordzenq lutsel mer anvtangutyan harcer@՝ hnaravor ev anhnarin bolvor mijocnerov։

© 2026 Secure News Portal

Source: Hraparak

Masin Hraparak.am

Hraparak.am

Kardaceq naev

«Vo՞v eq duq, vor asum eq՝ Arcakh@ dzer hayreniq@ che»

«Vo՞v eq duq, vor asum eq՝ Arcakh@ dzer hayreniq@ che» Mon, 14 Sep 2026 12:45:15 …

Toghnel pataskhan

Dzer el-posti hascen chi hraparakvelu։ Partadir dashter@ nshvats en *-ov