ԵԱՏՄ-ի զեկույցը, Քոչարյանների կալանքի երկարաձգման գործ․ օրվա թոփ լուրերը

Tue, 20 Oct 2026 23:40:58 +0400

Հոկտեմբերի 20-ի լրահոսի առանցքում Ուկրաինայի շուրջ վերսկսվող ամերիկյան դիվանագիտությունն էր, Ֆրանսիայի անկարգությունների հետևանքները, ԵԱՏՄ-ի զեկույցը Հայաստանի անդամակցության կասեցման հնարավոր հետևանքների մասին, COP17-ի ընթացքը և Քոչարյանների կալանքի երկարաձգման գործը։ Օրվա ընթացքում ուսումնասիրվել է ընդհանուր 2906 նյութ, որոնց վերլուծության համար կիրառվել է մեդիա մոնիտորինգի գործիքակազմը։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

1. Ուկրաինայի շուրջ ամերիկյան դիվանագիտության վերսկսումը — 176 հիշատակում

Փաստեր։ Թրամփի հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆը հոկտեմբերի 20-ին Օսլոյում պետք է հանդիպի Զելենսկու հետ, ապա, ըստ հրապարակումների, պետք է մեկնի Մոսկվա՝ Պուտինի հետ բանակցելու։ Հանդիպումը կազմակերպում են Նորվեգիան և Ֆինլանդիան, Ջարեդ Քուշները կմիանա հեռավար։ Նույն օրը Ռուսաստանը գիշերը 165 հարվածային անօդաչու է արձակել Ուկրաինայի ուղղությամբ, որոնցից 115-ը, ըստ ուկրաինական կողմի, խոցվել է։ Կիևի մարզի Օբուխովի շրջանում հարվածից զոհվել է երեք, վիրավորվել՝ վեց մարդ։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Այցը տեղի է ունենում Վաշինգտոնի և Կիևի միջև խորացող տարաձայնությունների ֆոնին. ԱՄՆ-ը պահանջում է դադարեցնել հարվածները ռուսական նավթային ենթակառուցվածքներին, իսկ Կիևը բախվում է Patriot-ների մատակարարման ձգձգումների հետ։ The New York Times-ը գրել է, որ Թրամփի վարչակազմը մտադիր է Զելենսկուց զիջումներ պահանջել Դոնբասի հարցում։ Մոսկվան հույս է հայտնել, որ Պուտինի և Ուիթքոֆի հանդիպումը կկայանա մոտ ապագայում, իսկ Թրամփը խոսել է Պուտինի և Սի Ծինփինի հետ եռակողմ հանդիպում անցկացնելու մտադրության մասին։ Վենսը հայտարարել է, որ Ուկրաինան, իր կարծիքով, չպետք է ՆԱՏՕ-ում լինի։

Հակասող նարատիվներ։ Լավրովը պնդում է, որ Զելենսկին խաղաղ բանակցություններ չի ուզում և նախկինում բազմիցս խափանել է դրանք։ Ամերիկյան կողմում Թրամփին վերագրվում է համոզումը, որ Ուկրաինան կարող է նույնիսկ շահել, եթե հրաժարվի համաձայնագրի նկատմամբ առարկություններից։ Կիևում, ըստ հաղորդումների, դժգոհում են հետախուզական տվյալների և արբանյակային կապի հնարավոր սահմանափակումներից։

2. Ֆրանսիայի անկարգությունների հետևանքները — 108 հիշատակում

Փաստեր։ Հոկտեմբերի 17-ի անկարգություններից հետո Ֆրանսիայում կայացվել են առաջին դատավճիռները։ Արդարադատության նախարար Ժերալդ Դարմանենը հայտնել է, որ թալանվել է մոտ 3000 խանութ, և ընդունել է, որ անվտանգությունը պատշաճ չի ապահովվել, սակայն արտակարգ դրություն հայտարարելու անհրաժեշտություն չի տեսել։ Լիմոժի քաղաքապետարանի հրկիզման մեջ կասկածվող 40-ամյա տղամարդը ձերբակալվել է, գործը ստանձնել է հակաահաբեկչական ստորաբաժանումը, իսկ Դարմանենը չի բացառել, որ դա կարող է որակվել ահաբեկչական հարձակում։ Վարչապետ Սեբաստիան Լեկորնյուն հանձնարարել է սահմանել «տեղային» պարետային ժամեր. Բորդոյում անչափահասների համար այն գործելու է հոկտեմբերի 20–26-ը։ Մակրոնը մեկնել է Պարսից ծոցի երկրներ (Քուվեյթ, ԱՄԷ, Բահրեյն, Քաթար)՝ նավթի և դիզելի մատակարարումների շուրջ պայմանավորվելու համար։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Բողոքի ալիքը սերտորեն կապվում է կյանքի թանկացման և վառելիքի ճգնաժամի հետ, ուստի Մակրոնի այցը Ծոցի երկրներ մեկնաբանվում է՝ որպես ներքին ճգնաժամին էներգետիկ արձագանք։ Ֆրանսիական լրատվամիջոցները շեշտում են իշխանությունների անպատրաստ լինելը։

Հակասող նարատիվներ։ Լիմոժի և մի շարք այլ քաղաքների քաղաքապետերը քննադատել են իրավապահներին՝ ռեսուրսների պակասի և նահանջի համար։ Կառավարությունը ձգտում է սահմանափակ, տեղային միջոցներ կիրառել՝ առանց արտակարգ դրություն հայտարարելու։

3. ԵԱՏՄ-ի զեկույցը Հայաստանի անդամակցության կասեցման հետևանքների մասին — 107 հիշատակում

Փաստեր։ Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի ներկայացուցիչները պատրաստել են զեկույց ԵԱՏՄ պայմանագրի՝ Հայաստանի նկատմամբ կասեցման հնարավոր հետևանքների մասին։ Այն հրապարակվել է ՌԴ կառավարության կայքում՝ նախագահների 2026-ի մայիսի 29-ի համատեղ հայտարարության կատարման շրջանակում, և կներկայացվի անդամ երկրների ղեկավարներին։ Զեկույցի թվերով՝ ՀՆԱ-ն կարող է կրճատվել 15,6%-ով (մոտ 4,6 մլրդ դոլար), ապրանքների և ծառայությունների արտահանումը՝ 41,6%-ով, գնաճը՝ աճել 14,9 տոկոսային կետով, գազը՝ թանկանալ 69%-ով (177,5-ից մինչև 300 դոլար՝ հազար խորանարդ մետրի դիմաց)։ Հայկական ապրանքների արտահանումը ԵԱՏՄ երկրներ կարող է կրճատվել 65,8%-ով։ Բարձրագույն տնտեսական խորհրդի հաջորդ նիստը նախատեսվում է 2026-ի դեկտեմբերին։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Զեկույցի հիմնական թեզն այն է, որ ԵՄ անդամակցության ուղղությամբ քայլերը և ԵԱՏՄ-ում մնալը «անլուծելի իրավական հակասություններ» են առաջացնում։ Հայաստանյան լրատվամիջոցներում շեշտը դրվել է գազի գնի, փոխանցումների (հնարավոր կրճատում՝ 2,1 մլրդ դոլարով) և ազատ առևտրի ռեժիմի կորստի վրա։

Հակասող նարատիվներ։ Մի մասը զեկույցը դիտարկում է՝ որպես տնտեսական հաշվարկ, մյուսը՝ որպես քաղաքական ճնշում («Պուտինի վերջնագիր Փաշինյանին»)։ Արթուր Խաչատրյանը գրել է, որ նույնիսկ կանխատեսումների կեսը իրականանալու դեպքում հետևանքները կլինեն «ապոկալիպտիկ»։

4. COP17-ի ընթացքը — 100 հիշատակում

Փաստեր։ Երևանի քաղաքապետարանը Երևանի 2750-ամյակի զբոսայգում մեկնարկել է «Քաղաքային կենսաբազմազանության գոտի» նախաձեռնությունը, որը կգործի մինչև հոկտեմբերի 30-ը։ «Greenpeace»-ի պատվիրակությունը COP17-ում կոչ է արել «նոր հայտարարությունների փոխարեն գործողություններ»՝ պահանջելով բավարար ֆինանսավորում և վնասակար սուբսիդիաներից հրաժարում։ Ավելի քան 40 կազմակերպություն Ամուլսարի վերաբերյալ հայտարարություն է ստորագրել՝ ուղղված COP17-ի մասնակիցներին։ Արցախցիների նախաձեռնությունը ՄԱԿ-ի գրասենյակի առջև բողոքի ակցիա է անցկացրել՝ պահանջելով համաժողովի մասնակից երկրներից արցախցիների անվտանգ վերադարձի հարցը բարձրացնել։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Օրվա երկրորդ պլանում COP17-ի ֆինանսական կողմն է։

Հակասող նարատիվներ։ «Հրապարակը» գրել է, որ համաժողովի համար պահուստային ֆոնդից նախնական հատկացվել է շուրջ 18,5 մլրդ դրամ, որից 290 մլն դրամը ծախսվել է էկո-պայուսակների, թերմոսների և բեյջերի թելերի վրա, իսկ 452 մլն դրամը՝ իրազեկման և գովազդային արշավների։ Հարցը՝ արդյոք այդ ծախսն արդարացվելու է աղքատության բարձր ցուցանիշի պայմաններում։ Պաշտոնական լուսաբանման մեջ համաժողովը ներկայանում է՝ որպես հեղինակության և ներդրումային միջավայրի առիթ։

5. Քոչարյանների կալանքի երկարաձգման գործը — 96 հիշատակում

Փաստեր։ Հակակոռուպցիոն դատարանը հոկտեմբերի 20-ին պետք է քններ դատախազության միջնորդությունները՝ Ռոբերտ և Սեդրակ Քոչարյանների կալանքը ևս երկու ամսով երկարաձգելու մասին (Սեդրակ Քոչարյանի գործը՝ դատավոր Արամ Գրիգորյան, Ռոբերտ Քոչարյանի գործը՝ դատավոր Վարդգես Ստեփանյան)։ Դատական դեպարտամենտի հաղորդմամբ՝ երկու նիստերն էլ հետաձգվել են, քանի որ դատավորները ծանրաբեռնված են եղել այլ նիստերով։ Օգոստոսի 25-ին Ռոբերտ Քոչարյանին մեղադրանք է առաջադրվել պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահման, առանձնապես խոշոր չափերի փողերի լվացման և կաշառք ստանալու հոդվածներով, Սեդրակին՝ փողերի լվացման և օժանդակության համար։ Նրանք մեղադրանքը չեն ընդունում և այն անվանում են «շինծու»։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Լուսաբանումը կենտրոնանում է դատավորների կենսագրությունների, կալանքի իրավական հիմքերի և Քոչարյանների ընտանիքի արձագանքի վրա։

Հակասող նարատիվներ։ Սեդրակի կինը գրել է, որ ընտանիքին «վախեցնել, կոտրել, լռեցնել չի ստացվի», կալանքն անվանել է ապօրինի։ Ընդդիմադիր գործիչները պնդում են, որ կալանքի տվյալ չկա։ Մեղադրանքի կողմից հիմնավորումն ընթանում է քրեական վարույթի շրջանակներում։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՅՈՒԶՄԵՅՔԵՐՆԵՐԸ

1. Նիկոլ Փաշինյան. Ֆեյսբուքյան գրառումը («Հանե՞մ այս մարդկանց աշխատանքից, թե պահեմ»), որով արձագանքել է քաղաքական հայացքների պատճառով աշխատանքից ազատելու մեղադրանքներին, ԵՄ ընդլայնման գագաթնաժողովին (նոյեմբերի 3, Բրյուսել) մասնակցելու հայտարարությունը և ԵԱՏՄ զեկույցի ուղղվածությունը իր և Պուտինի հասցեին։
2. Դոնալդ Թրամփ. Ռուսաստանի հետ բանակցությունների, եռակողմ հանդիպման մտադրության և Իրանի հարցով հայտարարությունները։
3. Ռոբերտ Քոչարյան. Կալանքի երկարաձգման միջնորդության քննության հետաձգումը։
4. Վոլոդիմիր Զելենսկի. Օսլոյի հանդիպումը Ուիթքոֆի հետ և Վաշինգտոնի հետ տարաձայնությունների ֆոնը։
5. Վլադիմիր Պուտին. Ուիթքոֆի հնարավոր մոսկովյան այցը և եռակողմ գագաթնաժողովի նախագծի շուրջ քննարկումները։

ԿԱՐԵՎՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՈՐՈՆՔ ԹՈՓՈՒՄ ՉԵՆ

• ԱՄՆ–Իրան լարվածություն. Պենտագոնի ղեկավար Փիթ Հեգսեթը չհայտարարված այցով Իսրայելում հանդիպել է Նեթանյահուին։ Թրամփը Կանզասում ասել է, որ ԱՄՆ-ը կարող է «նույնիսկ հիմա հեռանալ» և պատերազմը կարող է ավարտվել նոյեմբերի սկզբին։ ԻՀՊԿ-ն հայտնել է, որ իր դրած ականների պայթյուններից Հորմուզի նեղուցում հրդեհվել է երկու նավթատար, խոցվել է ամերիկյան MQ-9։
• Ավտոբուսի միջադեպ. Երևանի հանրային տրանսպորտում կնոջը վիրավորող տղամարդը հայտնաբերվել և ձերբակալվել է. ՆԳՆ-ն հայտնել է, որ խուլիգանության կասկածանքով ձերբակալվել է նաև միջադեպը նկարահանած կինը։
• Աշխատանքից ազատումներ ընտրական մթնոլորտում. «Ուժեղ Հայաստանի» ներկայացուցիչները հայտնել են քաղաքական հայացքների համար աշխատանքից ազատելու դեպքերի մասին, այդ թվում՝ Նարեկ Կարապետյանի հետ լուսանկարվելու համար։ Փաշինյանը պնդել է, որ ՀՅԴ թեկնածուի կինն աշխատում է համակարգում 2022-ից, և հարցրել՝ «հանե՞մ, թե պահեմ»։
• Կոտայքի նոր մարզպետ. Փաշինյանը հայտնել է, որ Լիլիթ Ստեփանյանը կվայր դնի պատգամավորի մանդատը և կնշանակվի Կոտայքի մարզպետ. լրատվամիջոցները կապում են դա հոկտեմբեր–նոյեմբերի ՏԻՄ ընտրությունների հետ։
• Հետվճարի ծրագիր. Աշխատանքի և բարեկեցության նախարարությունը հանրային քննարկման է դրել որոշում, որով թոշակների և նպաստների անկանխիկ գործարքների 20% (առավելագույնը 10 000 դրամ) հետվճարը կշարունակվի 2027-ի հունվարի 1-ից մինչև 2029-ի դեկտեմբերի 31-ը։
• Թեղուտի պղինձ. Bloomberg-ին տված հարցազրույցում TRIPP+ հիմնադրամի ղեկավար Կոնստանտին Սոկոլովը հայտարարել է, որ հաջորդ տարվանից Թեղուտի արտադրանքը մտադիր է արտահանել ԱՄՆ՝ Չինաստանի փոխարեն։
• Պապիկյանի այցը Չեխիա. Սուրեն Պապիկյանի գլխավորած պատվիրակությունը պաշտոնական այցով մեկնել է Չեխիա։
• Ընտրակաշառք. Հակակոռուպցիոն կոմիտեն Հրազդանի համայնքապետարանի պաշտոնատար անձի նկատմամբ մեղադրանք է առաջադրել՝ Ազգային ժողովի ընտրության ժամանակ ընտրակաշառք տալու համար։

ԱՅԼ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

• Վայոց ձորի Զանգակատուն գյուղի «Գնդասար» համայնքային բնապահպանական տարածքում ֆոտոթակարդները հոկտեմբերի 9-ին և 13-ին արձանագրել են նոր ընձառյուծ, որին անվանել են Աղասի. 2025-ից ի վեր սա տարածքում գրանցված երկրորդ ընձառյուծն է, իսկ բեզոարյան այծերի թիվը կրկնապատկվել է։
• Երևանում երկու առևտրի կետերում հայտնաբերվել են երեխաների առողջության համար վտանգավոր նյութեր պարունակող խաղալիքներ. դրանք կոչնչացվեն, իսկ սպառողներին կոչ է արվել վերադարձնել գնված ապրանքները։
• Չեմպիոնների լիգայի 3-րդ տուրում հոկտեմբերի 20-ին ժամը 22:00-ին խաղալու են «Փարիզ Սեն Ժերմենը» և «Բարսելոնան», հաջորդ օրը՝ «Բավարիան» և «Արսենալը»։
• Վլադիվոստոկում ապամոնտաժվել է Սոլժենիցինի հուշարձանը։