Shtapem hiastapecnel, qani vor da hertakan tskhatsakuytn e
Tue, 05 May 2026 17:32:31 +0400

Evropakan linderneri hayastanyan ayci orakargi kulminacian Emanuel Makroni koghmic Fransiayi bardzraguyn pargev՝ «Patvvo legioni» shqanshanov Nikol Pashinyanin, Vahagn Khachaturyanin pargevatrelu drvagn er։
Shater@, bnakanabar, ays past@ nerkayacnum u @ndunum en, vorpes «patmakan» u «annakhadep», sakayn shtapem hiastapecnel, qani vor da hertakan tskhatsakuytn e։ Bann ayn e, vor fransiakan qaghaqakanutyan mej da hin, angam «shablon» dardzats mi gorts@ntac e, vor@ qanics drsevorvel e sepakan petakan shaher@ hamapataskhan dzevov ogtagortselu npatakov։
I skzbane pastem, vor ays mekhanizm@ kirarvel e gaghutayin qaghaqakanutyan mej․ pargevatrumner@ hatchakh ogtagortsvum ein teghakan elitanerin «gnelu» ev Fransiayi azdecutyun@ pahpanelu hamar։ Ete sa dnenq patmakan hamematutyan mej, apa patker@ grete chi pokhvel Napoleoni zhamanakneric i ver (ays pargev@ 1802 tvakanin steghtsel e henc Banapart@)։ Miayn mi tarberutyamb՝ 19-rd darum Fransian, «Patvvo legion»-ov pargevatrelov, dzevavorum er ir nersi nor elitan, isk 20-rd darum, ayn dardzel er artaqin elitaneri karavarman gortsiq։
Aha mi qani ccun orinakner․ Gabonum Omar Bongoyi karavarman tarinerin (1967–2009) dasakan andznakentron avtoritar hamakarg er gortsum․ ishkhanutyunn amboghjovin kentronacvats er mek andzi shurj, @ntrutyunneri verahskvum er ishkhogh khmbaki koghmic, isk @nddimutyan iravunqnern amboghjovin sahmanapakvats ein (dzeragir@ ban chi hishecnvo՞ւm)։ Na karucel er mi hamakarg, vor@ qaghaqagitutyan mej hatchakh kochvum e «navtayin hovanavorchakan petutyun», vortegh resursner@ veratsvel ein qaghaqakan loyalutyan gortsiqi։ Sa grete hayeli artacolumn e sar@ paterazmi shrjani bazmativ «kayunutyan rezhimneri» (Egiptos, Chili), voronq artaqin ajakcutyamb erkaradzgum ein irenc goyutyun@։
Nmanatip tramabanutyamb er naev Kamerunum՝ Pol Biyayi glkhavorutyamb steghtsvats iravitchak@։ 1982-ic ishkhanutyan mej linelov՝ na dzevavorel er erkaratev, kosht verahskoghutyan hamakarg՝ sahmanapak qaghaqakan mrcakcutyamb ev parberabar kaskatsi tak drvogh @ntrutyunnerov։ Nra ishkhanutyun@ hatchakh nerkayacvum e vorpes «kayunutyan erashkhiq», inch@ patmakanoren nuyn hretorabanutyunn e, vorov ardaracvel en bazmativ avtoritar rezhimner՝ te՛ Afrikayum, te՛ aylur։
Aveli bard depq e Feliqs Ufue-Buanyi depq@ Kot d@ Ivuarum։ Na erkar tariner erkir@ ghekavarel e miakusakcakan hamakargov, inch@ pastaci avtoritar karucvatsq e, bayc mievnuyn zhamanak pahpanel e haraberakan tntesakan atch ev nerqin kayunutyun (shat nman e che՞)։ Sa ayn dasakan «zargacman avtoritarizmn» e, vor@ hatchakh nerkayacvum e vorpes ardaracum՝ qaghaqakan bazmakartsutyan hashvin tntesakan ardyunqner apahovelu hamar
@st eutyan՝ Fransian (ev voch miayn) hatchakh pargevatrel e ayn arajnordnerin, voronq apahovel en kankhateseliutyun ev verahskeliutyun, ete da arvel e zhoghovrdavarutyan hashvin։ Sa hishecnum e te՛ gaghutayin varchakargeri «teghakan henaranneri» @ntrutyun@, te՛ sar@ paterazmi zhamanak «mer avtoritarnern aveli lav en, qan dzer ankayun zhoghovrdavarner@» tramabanutyun@։
Ayspisov, nman shqanshanov pargevatrumn amboghjovin dasvum e «papuk uzhi» tramabanutyan mej․ ays kerp, shat hangist tvyal taratsashrjanum Fransian darnum e «lav» gorts@nker՝ hastatelov sepakan azdecutyan zonan։
H.g. Hatkanshakan e, vor 2023-in ays pargevov Parizum pargevatrvel er evs mi «inqnishkhan»՝ khosq@ Zelensku masin e:
Armen Hovasapyani feysbuqyan grarum@
Source: Hraparak
Lrahos – Lrahos Lureri anspar aghbyur