Ereqshabti , 23 Hunisi 2026

Zhoghovrdavarutyan patranq kam mrcakcayin avtoritarizm

Zhoghovrdavarutyan patranq kam mrcakcayin avtoritarizm

Tue, 23 Jun 2026 11:42:18 +0400


Levon Zargaryan@ Feysbuqum grel e.

«Hunisi 14-in Kentronakan @ntrakan handznazhoghov@ hrazharvec anckacnel veraqvearkutyun ayn 3 @ntrateghamaserum, vortegh anvaver ein tchanachvel qvearkutyan ardyunqner@՝ ayd kerp pastaci durs toghnelov BHK-in khorhrdaranic ev apahovelov QP hamar mandatneri 3/5-@։ HH @ntrakan orensgirq@ hstak sahmanum e, vor ete cheghyal tchanachvats ardyunqner@ karogh en pokhel mandatneri bashkhman @ndhanur patker@, petq e anckacvi veraqvearkutyun։ Ays ughghaki orinakan pahanj@ QP koghmic nshanakvats K@H kazm@ shrjancec՝ pattcharabanelov, te «tiv 12/13, 10/51 ev 36/65 @ntrakan teghamaserum qvearkutyan ardyunqneri anvaver tchanachum@ chi azdum @ntrutyunneri ardyunqneri vra», inchpes naev «Veraqvearkutyun@ karogh e khakhtel @ntroghneri havasarutyun@, qani vor @ntroghneri mek khumb@ haytnvum e myusneric eapes tarber elaketayin paymannerum»։

@ntrakan orensgrqi 101-rd hodvats@ nakhatesum e veraqvearkutyun@ henc vorpes khakhtvats ardarutyun@ verakangnelu mekhanizm, isk K@H-n hrazharvum e ayd mekhanizmic՝ pattcharabanelov, te ayd mekhanizm@ chi karogh apahovel ardarutyun@։ Hatkapes ushagrav e, vor minch ayd varchakan dataran@ tekuz ev merzhel er Bargavatch Hayastani hayc@, bayc ardzanagrel er, vor khakhtumner eghel en ev veraqvearkutyunn anhrazhesht er։

Bayc hunisi 14-i voroshum@, ir voghj absurdaynutyamb handerdz, petq e ditarkel vorpes aveli mets tchartarapetutyan mas, voch te arandzin depq։ Ayn, inch katarvel e Hayastani 2018-2026tt․ qaghaqakan hamakargi het, nkaragrvats e Harvardi hamalsarani profesorner, qaghaqagetner Stiven Levicku ev Deniel Ziblati 2018-in hraparakvats «Inchpes en mernum zhoghovrdavarutyunner@» («How Democracies Die») ashkhatutyunum։ @st ashkhatutyan himnakan tezi՝ zhamanakakic, 21-rd dari brnapetutyan himnakan tarberakich hatkanishn ayn e, vor brnapetakan rezhimnern aylevs chen galis razmakan heghashrjumnerov։ Dranq galis en @ntrutyunneri mijocvov, ev institutner@ apamontazhvum en astitchanabar, orinakan @ntacakargeri shrjanakum։ Isk minch ayd Levickin ev ir myus gorts@nker Lyukas Uey@ 2010t․ luys tesats ashkhatutyunum dzevakerpecin nman rezhimi anun@՝ «Mrcakcayin avtoritarizm» («Competitive Authoritarianism»)։ Da ayn vitchakn e, vortegh formal @ntrutyunner@ pahpanvum en, bayc qaghaqakan dashtum chka uzheri havasarakshrutyun։ @nddimutyun@ karogh e masnakcel @ntrutyunnerin, bayc chi karogh irakanum payqarel haghtanaki hamar, qani vor dataranner@, petakan aparat@, @ntrakan marminner@, himnakan ZLM-ner@ entarkvum en ishkhanutyan@։

Ays 2 ashkhatutyunner@ vkayum en, vor zhoghovrdavarutyun@ voch te metsamasnutyan koghmic @ntrvats ishkhanutyunn e (vorqan el ayd keghtsiq@ taratsvi «mrcakcayin avtoritarizmi» rezhimneri ev nranc ajakicneri koghmic), ayl naev mi sharq ayl anhrazhesht paymanner․

— ishkhanutyan tchyugheri bazhanum,

— dataranneri ankakhutyun ev apaqaghaqakanacvatsutyun,

— petakan institutneri ankakhutyun,

— @nddimutyan orinakan payqari hnaravorutyun,

— mamuli azatutyun,

— @ntrakan marminneri՝ orenqin havatarim gortselu unakutyun։

Baci ayd, Levickin ev Ziblat@ dzevakerpel en zhoghovrdavarutyan eroziayi 4 himnakan hatkanish․

1․ @nddimutyan legitimutyan uracum (@nddimutyun@ nerkayacnel voch te vorpes ayl@ntranq, ayl sparnaliq՝ «paterazmi eraglukh kusakcutyun», vori veradardz@ nshanakum e «Hayastani kortsanum ev inqnishkhanutyan korust»):

2․ Qaghaqakan mrcakicneri nkatmamb brnutyan tolerantutyun (bazmativ @nddimadirneri, ayd tvum՝ @nddimadir himnakan uzhi arajnordi, dzerbakalumner, nranc vorpes ahabekichner, kasharq bazhanoghner ev otarerkrya gortsakalner pitakavorum՝ aranc ayd meghadranqneri apacucman):

3․ Qaghaqaciakan azatutyunneri sahmanapakum (tchnshum Ekeghecu nkatmamb, @nddimadir qahananeri՝ ekeghecakan tseseri anckacman argelum vorosh ekeghecinerum, shantazhner, varkabekman arshavner, @nddimadir hayacqner unecogh petakan ashkhatoghneri azatum):

4․ Qaghaqakan mrcakcutyan sahmanapakum (ishkhanutyan 3 tchyugheri «hpatakecum» mek mardu, bazmativ qreakan gortser՝ aknhayt qaghaqakan motivnerov, K@H՝ hunisi 14-i voroshum@, vor himnvats er voch te orenqi, ayl qaghaqakan npatakaharmarutyan vra):

Hayastani «zhoghovrdavarutyan» koghmnakicner@ karogh en asel, vor «hunisi 7-in՝ bun qvearkutyan or@, nkateli khakhtumner chen grancvel»։ Ayvo, sakayn khndirn aveli khorqayin e. zhamanakakic «mrcakcayin avtoritarizmi» voghj eutyunn ayn e, vor khakhtumner@ teghi en unenum VoCh @ntrutyunneri or@։ Dranq teghi en unenum @ntrutyunneri meknarkic 6 amis, mek tari, 8 tari araj. dzerbakalvum en @nddimadir aktivistner@, entarkecvum en dataranner@, @nddimutyun@ nerkayacvum e vorpes sparnaliq, @nddimadir ZLM-ner@ entarkvum en tchnshumneri, @ntrogh@ mobilizacvum e vakhi vra, hasarakutyun@ mshtapes snucvum e nerqin ev artaqin «tshnamineri» masin lurerov (nakhkinner, Rusastan, arcakhyan elita, oligarkhner ev ayln)։ Ardyunqum @ntrutyunneri or@ veratsvum e formal @ntacakargi, vori ardyunqn arden kankhorvoshvats e։

Mi koghm toghnenq arden isk kayacats avtoritar hamakarger@ ev vorpes orinak ditarkenq 2015-2023tt․ Lehastan@։ Pashtonapes @ntrutyunnerov ishkhanutyan ekats «Iravunq ev ardarutyun» kusakcutyun@ (PiS, Yaroslav Kachinski) 2 tarva @ntacqum hatuk nshanakumnerov «gravec» Sahmanadrakan dataran@ (isk erb ayd @ntacqum SD-n karavarutyan dem voroshumner er kayacnum, ughghaki cher tchanachum dranc orinakanutyun@), 2016t․ miavorec datakhazutyun@ ev ardaradatutyan nakhararutyun@ (pastaci datakhazutyun@ veratselov qaghaqakan marmni), 2017-2018tt․ nvazecrec Geraguyn datarani toshakayin tariqi shem@՝ ayd kerp azatvelov 27 ancankali datavorneric, orenqi popvokhutyamb liazorec gandzapetarani nakhararin ughigh nshanakel petakan ZLM-ner ghekavarnerin (kartch zhamanakum 160-ic aveli lragroghner azatvecin ashkhatanqic)՝ petakan median veratselov ishkhanutyunneri qarozchameqenayi։ Ayd @ntacqum erkrum teghi en unecel 5 hamapetakan @ntrutyunner, voronq artaqnapes tvum ein aravel qan zhoghovrdavarakan։ Sakayn i tarberutyun Hayastanum teghi unecogh gorts@ntacneri, EM shaher@ Lehastanum ayl ein, inchi ardyunqum EM koghmic sarecvel er Lehastani hamar nakhatesvats 137 mlrd evroyi finansavorum@՝ datakan hamakargi ankakhutyan khatarman pattcharabanutyamb։ Ayd gumarnern apasarecvecin miayn 2023-in kayacats @ntrutyunnerum PiS-i partutyunic hetvo։

Verogryal@ cuyc e talis, vor qvearkutyan or@ grancvats @ntrakhakhtumner@ zhamanakakic mrcakcayin avtoritarizmi aknaru hatkanish chen։ @ndhakarak@, mrcakcayin avtoritarizmi rezhimner@ @ntrutyunneri or@ hnaravorins zerts en mnum @ntrakeghtsiqneric, qani vor ardyunqn arden apahovvats e։ Aydpes e eghel naev 2010-2026tt․ Hungariayum, 2000-akanneri Rusastanum, Serbiayum, Turqiayum (hatkapes 2016t-ic hetvo) ev aylur։

H․G․ «Zhoghovrdavarutyunner@ chen mernum heghashrjumnerov. dranq mernum en orinakan karavarutyunneri astitchanakan, voch nkateli gortsoghutyunnerov։ Yuraqanchyur qayl՝ arandzin vercrats, tvum e @nduneli։ Qayleri amboghjutyun@ darnum e anhaghtahareli»․ Levicki ev Ziblat, «Inchpes en mernum zhoghovrdavarutyunner@»»։

© 2026 Secure News Portal

Source: Hraparak

Masin Hraparak.am

Hraparak.am

Kardaceq naev

«Hraparak». Groghneri miutyun@ chi karogh groghin ughghordel` inchpes mtatsel, inch khosel

«Hraparak». Groghneri miutyun@ chi karogh groghin ughghordel` inchpes mtatsel, inch khosel Tue, 23 Jun 2026 …

Toghnel pataskhan

Dzer el-posti hascen chi hraparakvelu։ Partadir dashter@ nshvats en *-ov