Մանրամասներ՝ ինչ պայմաններում են ապրում հայ գերիները Բաքվում

Fri, 04 Sep 2026 12:22:03 +0400

Բաքվում պահվող հայ գերիները փաստացի զրկված են արտաքին աշխարհի հետ անմիջական կապից։ Այս մասին մամուլի ասուլիսի ընթացքում հայտնել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում հայ գերիների շահերը ներկայացնող իրավապաշտպան Սիրանուշ Սահակյանը։

Նրա ներկայացմամբ՝ գերիները հնարավորություն չունեն հանդիպելու իրենց ընտանիքի անդամներին, հյուպատոսական ներկայացուցիչներին, անկախ բժիշկներին, փաստաբաններին կամ Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի ներկայացուցիչներին։ Իրավապաշտպանի գնահատմամբ՝ նրանց պահման պայմանների հիմնական խնդիրն արտաքին աշխարհի հետ կապի գրեթե ամբողջական բացակայությունն է։

Սահակյանը նշել է, որ բացի շփման սահմանափակումներից, խախտվում են նաև գերիների մի շարք այլ իրավունքներ։ Մասնավորապես, խնդիրներ կան զբոսանքի իրավունքի իրացման հարցում։ Արտաքին աշխարհի հետ կապի հիմնական և փաստացի միակ հասանելի միջոցը հեռախոսային խոսակցություններն են։

Միևնույն ժամանակ, սահմանափակումներ կան նաև նամակագրության և տեսակցությունների հարցում։ Իրավապաշտպանը նշել է, որ դատապարտյալները պետք է հնարավորություն ունենան օգտվելու նամակագրությունից, ինչպես նաև կարճատև և երկարատև տեսակցություններից, սակայն այդ իրավունքները պատշաճ կերպով չեն ապահովվում։

Հեռախոսային կապի հասանելիությունն էլ տարբեր գերիների համար նույնը չէ։ Նրանցից երեքը զանգ կատարելու հնարավորություն ունեն մոտ 40 օրը մեկ, իսկ մյուսների համար նախատեսված է շաբաթական մեկ զանգ։ Սահակյանի խոսքով՝ այդ հեռախոսազրույցները վերահսկվում են, իսկ դրանց շարունակականությունը կարող է կախված լինել խոսակցության բովանդակությունից։ Որոշ դեպքերում զանգերը կարող են հարկադրաբար դադարեցվել։

Առանձին խնդիր է մնում նաև հայ գերիների առողջական վիճակի և բուժօգնության ապահովման հարցը։ Իրավապաշտպանը հայտնել է, որ կան դժգոհություններ անհրաժեշտ բժշկական օգնության բացակայության վերաբերյալ։ Նրա տեղեկություններով՝ որոշ ժամերից հետո բանտերում բուժանձնակազմ չի լինում, ինչի հետևանքով անհրաժեշտության դեպքում անհետաձգելի բուժօգնություն ստանալու հնարավորությունները սահմանափակ են։

Սահակյանի փոխանցմամբ՝ ծայրահեղ իրավիճակներում կարող են տրամադրվել միայն որոշ ախտանշաններ ժամանակավորապես մեղմող դեղամիջոցներ։ Միևնույն ժամանակ, նրա խոսքով, բավարար միջոցներ չեն ձեռնարկվում առողջական խնդիրների խորացումը կամ արդեն առկա հիվանդությունների վատթարացումը կանխելու ուղղությամբ։

Իրավապաշտպանի տեղեկություններով՝ Բաքվի բանտերում պահվող հայերի նկատմամբ ընդհանուր առմամբ տարբերակված մոտեցում չկա, և նրանցից որևէ մեկը չի գտնվում արտոնյալ պայմաններում։ Միաժամանակ, առանձին դեպքերում արձանագրվել են կոնկրետ անձանց նկատմամբ թիրախային պատժիչ գործողություններ։

Սահակյանի գնահատմամբ՝ հայ գերիները գտնվում են ծանր հոգեբանական իրավիճակում։ Նրա խոսքով՝ նրանց պահման պայմաններն այնպիսի բնույթ ունեն, որ մարդկային արժանապատվության և մարդասիրական վերաբերմունքի սկզբունքների հետ համադրելի չեն։