ՀԱՊԿ-ի և ԵԱՏՄ-ի շուրջ Երևան–Մոսկվա բանավեճ․ օրվա կարևոր լուրերը

Thu, 05 Nov 2026 23:14:23 +0400

Նոյեմբերի 5-ին հայկական մեդիադաշտում գերակայել է ներքաղաքական օրակարգը. ուշադրության կենտրոնում են եղել ընդդիմության երկու առաջնորդների՝ Սամվել Կարապետյանի կալանավորումը և Գագիկ Ծառուկյանի կալանքի երկարաձգումը։ Լայն արձագանք է ստացել նաև ՀԱՊԿ-ի և ԵԱՏՄ-ի շուրջ Երևան–Մոսկվա բանավեճը։ Միջազգային թեմաներից՝ օրակարգում առանցքային են եղել Ուկրաինայի պատերազմի կարգավորման փորձերը և ԱՄՆ միջանկյալ ընտրությունների արդյունքները։ Օրվա ընթացքում ուսումնասիրվել է 3173 նյութ, որոնց վերլուծությունն իրականացվել է մեդիա մոնիտորինգի գործիքակազմով։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

1. Սամվել Կարապետյանը կալանավորվել է մեկ ամսով — 177 հիշատակում

Փաստեր։ Հակակոռուպցիոն դատարանը բավարարել է նախաքննական մարմնի միջնորդությունը և «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության առաջնորդ Սամվել Կարապետյանի նկատմամբ մեկ ամիս ժամկետով կալանք է կիրառել։ Գործը մակագրվել է դատավոր Լևոն Պետրոսյանին, նիստը շարունակվել է ամբողջ գիշեր։ Քննչական կոմիտեի հաղորդմամբ՝ նոր քրեական հետապնդումը կապված է «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությանը շուրջ 64,5 մլրդ դրամի ենթադրյալ վնաս պատճառելու գործի հետ։ Վարույթը քննվում է ծառայողական լիազորությունները չարաշահելու, վստահված գույքը հափշտակելու և փողերի լվացման դեպքերի առթիվ։ Նոյեմբերի 4-ին միաժամանակյա խուզարկություններ են իրականացվել 65 բնակարանում և ընկերությունների հասցեներում, այդ թվում՝ Սամվել և Նարեկ Կարապետյանների բնակարաններում։ Պաշտպանը հայտարարել է, որ որոշումն «ապօրինի ու անհիմն» է, պարունակում է քաղաքական դրդապատճառներ և կբողոքարկվի։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության հայտարարությունը, ըստ որի՝ կալանավորմամբ Փաշինյանը փորձում է «հակաժողովրդավարական մեթոդներով պարտադրել Ալիևի Սահմանադրության ընդունումը»։ Մեդիան մանրամասներ է հրապարակել խուզարկությունից՝ բացել են տան բոլոր դռները, տարել հեռախոսներ, համակարգիչներ և փաստաթղթեր։ Ընդդիմադիր մի շարք գործիչներ որոշումը որակել են որպես քաղաքական հետապնդում։

Հակասող նարատիվներ։ Իրավապահները գործը ներկայացնում են՝ որպես տնտեսական հանցագործությունների քննություն, ընդդիմությունը՝ որպես նոր Սահմանադրության բանավեճի ֆոնին ընդդիմության վրա ճնշում։

2. ՀԱՊԿ և ԵԱՏՄ. Երևան–Մոսկվա բանավեճ — 122 հիշատակում

Փաստեր։ Կառավարության նիստից հետո ճեպազրույցում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ ՀԱՊԿ-ի հետ կապված Հայաստանի հետաքրքրությունները սպառված են։ Դրանով նա արձագանքել է ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Թաալաթբեկ Մասադիկովի խոսքերին, թե Հայաստանի նկատմամբ կարող է կիրառվել կանոնադրության 25-րդ հոդվածը՝ ձայնի իրավունքից զրկում և քվոտավորված պաշտոններում թեկնածուների առաջադրման կասեցում։ ԵԱՏՄ-ի վերաբերյալ Փաշինյանը նշել է, որ Հայաստանը դուրս գալու նախապատրաստություն չի սկսել, ԵՄ անդամակցության պաշտոնական հայտը կարող է ներկայացվել 2027 կամ 2028 թվականին, իսկ Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի համատեղ զեկույցի եզրակացությունների «ծանրակշիռ մասի» հետ Երևանը համաձայն չէ։ ԱԳՄԱ նախարար Արարատ Միրզոյանը նշել է, որ ՀԱՊԿ կանոնադրությունում անդամին հեռացնելու մեխանիզմ չկա, և «պետք չի լինել այնտեղ, որտեղ ո՛չ դու ցանկություն ունես, ո՛չ էլ ուրիշները»։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ ՌԴ ԱԳՆ ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան Փաշինյանին մեղադրել է ԵԱՏՄ–ԵՄ հարցում «բառային աճպարարության» մեջ։ Նրա խոսքով՝ Հարավային Կովկասում ՀԱՊԿ-ին այլընտրանք չկա, բայց Հայաստանին «ոչ ոք ուժով չի պահի»։ Մեդիան նաև գրել է, որ ՀԱՊԿ-ը Հայաստանից անդամավճարներ է պահանջում։

Հակասող նարատիվներ։ Երևանը շեշտում է, որ ՀԱՊԿ-ում մասնակցությունը վաղուց սառեցված է, Մոսկվան՝ որ Հայաստանը ցանկացած պահի կարող է վերադառնալ լիարժեք մասնակցության։

3. Ուկրաինա. Աբու Դաբիի բանակցություններ և Սպիտակ տան հանդիպում — 77 հիշատակում

Փաստեր։ Վլադիմիր Զելենսկին մեկուկես ժամ զրուցել է ԱՄՆ հատուկ բանագնացներ Սթիվ Ուիթքոֆի և Ջարեդ Քուշների հետ՝ Աբու Դաբիում կայանալիք եռակողմ բանակցությունների նախապատրաստման շուրջ։ ԱՄՆ առաջին տիկին Մելանյա Թրամփը Սպիտակ տանը միջոցառում է անցկացրել Ալյոշկիում իրականացվող մարդասիրական գործողության թեմայով, որին ելույթով հանդես են եկել ՌԴ ուղղակի ներդրումների հիմնադրամի ղեկավար Կիրիլ Դմիտրիևը և «Ժողովրդի ծառա» խմբակցության ղեկավար Դավիթ Արախամիան։ Դրան զուգահեռ՝ Ուկրաինական ԱԹՍ-ները զանգվածային հարձակում են իրականացրել Ռյազանի մարզի ուղղությամբ, արդյունաբերական օբյեկտներում հրդեհներ են բռնկվել։ Իսկ Եվրահանձնաժողովը Ուկրաինային հատկացրել է 4,36 մլրդ եվրո։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Դմիտրիևի խոսքը, թե Պուտինը բարձր է գնահատում Թրամփի խաղաղարար ջանքերը, և Զելենսկու ակնկալիքը, որ ԱՄՆ ընտրություններից հետո Ուկրաինային աջակցությունը կավելանա։

Հակասող նարատիվներ։ Դիվանագիտական շփումների ակտիվացմանը զուգահեռ շարունակվում են հարվածները ռուսական էներգետիկ օբյեկտներին։

4. Գագիկ Ծառուկյանի կալանքը երկարաձգվել է 3 ամսով — 76 հիշատակում

Փաստեր։ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանի կալանքը երկարաձգվել է ևս 3 ամսով. դատավոր Սամվել Շահվերդյանը բավարարել է հանրային մեղադրողի միջնորդությունը։ Ծառուկյանը կալանքի տակ է հուլիսի 7-ից։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ «Այլընտրանքային նախագծեր» խումբը հայտարարել է, որ կալանքը երկարացվել է մի գործով, որտեղ Ծառուկյանը «հենց ինքն է տուժողը»։ ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, մեկնաբանելով Կարապետյանի և Ծառուկյանի կալանավորումները, ասել է՝ «ուզում են խմբակցությունները գլխատել և անցկացնել իրենց սահմանադրական բարեփոխումների օրինագիծը»։

Հակասող նարատիվներ։ Ընդդիմադիր լրատվամիջոցները Ծառուկյանին անվանում են «քաղբանտարկյալ», իսկ դատարանը որոշումը կայացրել է մեղադրողի միջնորդության հիման վրա։

5. ԱՄՆ միջանկյալ ընտրություններ. Թրամփի «կաղ բադի» շրջանը — 68 հիշատակում

Փաստեր։ Նոյեմբերի 3-ի միջանկյալ ընտրություններում ընտրվել են 100 սենատորներից 35-ը և Ներկայացուցիչների պալատի բոլոր 435 պատգամավորները. հանրապետականները պարտվել են։ ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը X-ում գրել է, որ պարտության և Կոնգրեսի երկու պալատներում մեծամասնությունը կորցնելու պատճառը Իրանի դեմ պատերազմն է։ Սենատում դեմոկրատների առաջնորդ Չակ Շումերը խոստացել է վերջ դնել Իրանի հետ հակամարտությանը։ Թրամփը հայտարարել է, որ չի անհանգստանում իմպիչմենտի համար, և դեմոկրատներն արդեն զանգահարել են իրեն։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Ամերիկյան հետազոտությունների հայկական կենտրոնի հիմնադիր Սուրեն Սարգսյանի գնահատականով՝ սկսվել է Թրամփի «կաղ բադի» նախագահության շրջանը։ Լրատվամիջոցները հղում են արել նաև Axios-ի և Fox News-ի հրապարակումներին՝ Թրամփի նախագծերի ռիսկերի և Վենսի հնարավոր քարոզարշավի մասին։

Հակասող նարատիվներ։ Թեհրանը, ի դեմս Իրանի ազգային անվտանգության բարձրագույն խորհրդի քարտուղար Մոհսեն Ռեզայիի, ընտրությունների արդյունքը ներկայացնում է՝ որպես Թրամփի «քաղաքական պարտություն», իսկ Թրամփն ինքը շեշտում է համագործակցության հնարավորությունը դեմոկրատների հետ։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՅՈՒԶՄԵՅՔԵՐՆԵՐԸ

1. Նիկոլ Փաշինյան․ ճեպազրույցում հայտարարել է, որ ՀԱՊԿ-ի հետ հետաքրքրությունները սպառված են, ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու նախապատրաստություն չկա, իսկ ԵՄ հայտը կարող է ներկայացվել 2027–2028 թվականներին. նշել է նաև, որ պատրաստվում է մեկնել Անթալիա՝ COP-ին մասնակցելու։
2. Սամվել Կարապետյան․ կալանավորվել է մեկ ամսով՝ ՀԷՑ-ին ենթադրյալ վնաս պատճառելու գործով։
3. Դոնալդ Թրամփ․ միջանկյալ ընտրություններում հանրապետականների պարտությունից հետո հայտարարել է, որ կարող է լեզու գտնել դեմոկրատների հետ։
4. Արարատ Միրզոյան․ 2027 թ. բյուջեի քննարկմանը խոսել է ՀԱՊԿ-ի, Ադրբեջանի հետ խաղաղության համաձայնագրի ստորագրման և Հայաստան–Թուրքիա սահմանի բացման հնարավորության մասին։
5. Գագիկ Ծառուկյան․ կալանքը երկարաձգվել է ևս 3 ամսով։

ԿԱՐԵՎՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՈՐՈՆՔ ԹՈՓՈՒՄ ՉԵՆ

• Ձյուն և մերկասառույց․ Եղանակը Հայաստանում ձմռան առաջին նշաններն է ցույց տալիս։ Նոյեմբերի 8-ի երեկոյան և 9-ի գիշերը հանրապետության մեծ մասում, այդ թվում՝ Երևանում, սպասվում է ձյուն. ճանապարհներին կլինի մերկասառույց, վարորդներին հորդորում են երթևեկել ձմեռային անվադողերով։
• Ուշիի ողբերգական վթար. Նոյեմբերի 3-ին Արագածոտնի մարզում 9 մարդու մահվան պատճառ դարձած վթարի կապակցությամբ՝ ՏԿԵ նախարար Դավիթ Խուդաթյանը հայտարարել է, որ այդ հատվածը եղել է պատշաճ գծանշված, իսկ ռուսական համարանիշներով բեռնատարը ՀՀ հաշվառում չունի։
• Երեխայի մահ Երևանում. Շենգավիթում 5-ամյա տղան ընկել է շենքի 3-րդ հարկից և մահացել։
• Ընդդիմության համազգային համախմբում. 12 քաղաքական ուժ հայտարարել է համազգային համախմբման ձևավորման մասին՝ «ալիևյան սահմանադրության» մերժում, խաղաղություն՝ առանց միակողմանի զիջումների, Առաքելական եկեղեցու պաշտպանություն և ժողովրդավարական ազատությունների վերականգնում։
• ԵՄ անդամակցություն և վիզաներ. Քննարկվել են ԵՄ անդամակցության հայտի հնարավոր ժամկետները և կենսաչափական անձնագրերը՝ որպես առանց վիզայի ռեժիմին մոտենալու քայլ։
• Խաղաղություն և տարանցում. Միրզոյանը նշել է, որ հանձնառությունն է «րոպե առաջ հնարավոր դարձնել» Ադրբեջանի հետ խաղաղության համաձայնագրի ստորագրումը։ Իրանական մամուլը լայնորեն տարածել է Ալիաքբար Վելայաթիի քննադատական խոսքը՝ ուղղված Փաշինյանին։
• Աջակցություն 63–72 տարեկաններին՝ բիզնես սկսելու համար. Կառավարությունը նախագիծ է առաջարկել, որով 63–72 տարեկան քաղաքացիները կարող են ստանալ մինչև 2 մլն դրամ աջակցություն բիզնես սկսելու համար։
• Շաքիի միջադեպ. ԱԺ-ում փակ քննարկումից հետո պաշտպանության հանձնաժողովի նախագահ Վիլեն Գաբրիելյանը հայտարարել է, որ դեպքը չի վկայում սահմանի հետ կապված համակարգային խնդրի մասին։
• Էրդողանը կայցելի Ադրբեջան. Թուրքիայի նախագահը նոյեմբերի 8-ին կմասնակցի Բաքվում «Հաղթանակի օրվա» միջոցառումներին։

ԱՅԼ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

• Կրիշտիանու Ռոնալդուն հայտարարել է, որ ավարտում է կարիերան Պորտուգալիայի ազգային հավաքականում։
• Ֆրանսիայում շարունակվում են զանգվածային բողոքի ցույցերը։
• Եվրոպայում ռումբի մասին ահազանգերը ազդել են բազմաթիվ չվերթերի վրա։
• Գյումրիում հայտնաբերվել և ԱՄՆ իրավապահներին է հանձնվել Ինտերպոլի կողմից հետախուզվող օտարերկրացի։
• Փաշինյանն ընդունել է սփյուռքի գործերի հանձնակատարներին։