Որքան էլ Արարատի պատկերը փորձեն ջնջել, Սբ Հռիփսիմե, Գայանե եկեղեցիները մտնելիս հանդիպելու են Մասիսին

Wed, 29 Apr 2026 00:04:16 +0400

Իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը գրել է․

«Ագաթանգեղոս է պետք կարդալ, և այդ դեպքում Հայկական լեռնաշխարհի Մասիս/Արարատ լեռան հետ «պատկերամարտական» բնույթի անիմաստ և անպտուղ կռիվ տվողները և դրան զուգահեռ՝ Առաքելական մեր սուրբ եկեղեցու և քրիստոնեության մասին ճամարտակողները, միգուցե, կհասկանան, որ որքան էլ Մասիս/Արարատի պատկերները փորձեն հանել, հեռացնել, ջնջել, ամեն անգամ Վաղարշապատի Սբ. Հռիփսիմե և Սբ. Գայանե եկեղեցիները մտնելիս հանդիպելու են Մասիսին, քանզի, ըստ Ագաթանգեղոսի՝ Տրդատ արքան հենց Հայոց սրբազան այդ լեռը բարձրանալով, այնտեղից բերված քարերն է կանգնեցրել՝ որպես սյուներ այդ տաճարների վկայարաններում։

«6. Եւ եկն թագաւորն, խնդրեաց հրաժեշտ ի սրբոյն Գրիգորէ եաւթնաւրեայ ճանապարհ կալեալ ի վեր ի բարձր լեառն ի Մասիս:
7. Եւ անտի ի գլխոյ լեռնէն առեալ վէմս արաստոյս, անտաշս, անկոփս, յաղթս, ծանունս, երկայնս, ստուարս եւ մեծամեծս, որ զմի մի ոչ ումեք լինէր հնար, թէ եւ դիպելոյ բազմութեան ի մարդկանէ՝ զայն շարժել. արդ՝ առեալ սկայազաւրն հայկաբար զութ արձանսն՝ ի վերայ իւրոց թիկանցն զայն դնէր եւ ըստանձնեալ բերէր ի վկայարանս տաճարացն։
8. Մէն չորս արձանս սեամս կանգնէր՝ իբրեւ փոխարէն անմիտ մարտին, զոր ընդ սրբոյն պատերազմեալ յիւրում սենեկին. ուր ամենապահ շնորհացն յաղթեալ՝ զայնչափ զարմանալիսն գործեաց» (Ագաթանգեղոս, Պատմութիւն Հայոց)»։