«Hraparak»․ Erb Andranik@ mtav Nakhijevan, zhoghovurdn asac` mez petq chi qvo pashtpanutyun@, togh gna, menq khaghaghutyan darashrjan enq kertel
Sat, 14 Nov 2026 12:45:08 +0400

Harcazruyc banasteghts Davit Mshecu het
– Bantakhcum mahacav Stepanavani hamaynqapeti @nddimadir teknatsu Arsen Gevorgyan@: Sa vorervo՞rd nmanatip mahn e: Ete @nddimadir es, uremn bantvo՞ւm es. ka՛m kmahanas, ka՛m kmnas «nstats»:
– Amenasarsapelin gite՞q vorn e, Sevakn asum e. «E՛h, hayi kyanqum inche՛r chen linum. / Vaghuc e zrkvel na zarmanalu karoghutyunic»: Mez hamar aylevs zarmanalu chen, artaroc chen nman baner@, arden verjin tarinerin ays amenn orinachap e dardzel, vor@ shat voghbergakan ban e: Togh mer petakan ev mijazgayin karuycnern inch-or baner asen, bayc sa patahakanutyunneri sharqin es chem dasum: Stacvum e aynpes, vor bolvor nranq, vovqer hayt knerkayacnen tekuz amenaheravor gyughi hamaynqapet @ntrvelu hamar ev mi tetev vtang knerkayacnen, vorpes orinachaputyun, kalanavorvum en: Iharke, hetvo iravabanutyun@ galis ev asum e, te ays hivandutyunn uner, ayn bann uner: Ete @ndhanracnenq ays maheri shghtan` qreakan hetapndumner ev artaroc maher, tarber orenqnerov kapacucen, te ayspes kam aynpes e, bayc es irakanutyunn em tesnum:
– Ays depqum mardu hancanq@ vo՞rn e, vor masnakcum e orenqov sahmanvats @ntrutyunneri՞n: Nkatenq, vor @nddimutyan arajnordnern aysor AATs «padvalnerum» en:
– Irakanum zhoghovrdavarutyan, mardu iravunqneri shgharshi tak menq tesnum enq amenalkti, amenahakamardkayin ev amenapights gortsoghutyunner@: Inchpe՞s e linum, vor mardn aprum e, voreve khndir chuni, qreakan ancyal chuni, hancagortsutyun chi arel, minchev ayn pah@, erb teknatsutyunn e arajadrel: Tchisht e, kalanavorvum en @nddimutyan karkarun demqer@, bayc, zarmanalioren, vorpes kanon, amenakhist patizh@` hatchakh mahvan elqov, krum en voch shat arajavor demqer@: Aystegh inch-or vtangavor ban em tesnum: Vagh@, ete es Vardenisum hamaynqapeti im teknatsutyunn arajadrem, anpaymanoren khaytnvem bantum, erb voreve hancanqi mej chem eghel:
– Sa՞ e zhoghovrdavarutyan bastion@:
– Der Platonn er asum, vor zhoghovrdavarutyun@ nakhandz aghqatneri ishkhanutyunn e: I verjvo, hishenq, te zhoghovurdn inchpes varvec Sokrati het, naev zhoghovrdi @ntrutyamb Qristos@ bardzracav khach: Darnanq mer patmutyan@: Nzhdeh@, vor ceghaspanutyunic prkec Syuniq@, «Aperakht zhoghovurd» hodvatsum grum e, vor hima indz asum es` togh gna, vorovhetev turqn ezhan chit e tsakhum: Isk erb Andranik@ mtav Nakhijevan, zhoghovurdn asac` mez petq chi qvo pashtpanutyun@, togh gna, menq khaghaghutyan darashrjan enq kertel: Asac` gone hac tveq zorqis, asacin` chunenq: Andranik@ durs ekav, turqer@ mtan, kotvorecin ev hacn el khlecin: «Anlreli zangakatun» poemum mi nurb drvag ka, Sevakn asum e, vor Hayastan ashkharhi amen mi masum anban anasun darnal@ tvac mi mets arzhaniq, togh kten, shorten, miayn chmorten: Aysinqn, ayd amen inchi mej zhoghovrdi tramabanutyun@ shat ughigh hamematakan e aysorvan: Uzvo՞ւm en esinch taratsq@` tve՛q, uzvo՞ւm en esinch glukh@` tve՛q, uzvo՞ւm en esinch srbutyun@` tve՛q, amen ban tveq, menak chmorten: Bayc menq ayd pordzn unenq 100 tari araj: Erb aysor el nayum enq` vorpes layn @ndgrkum vercnum zhoghovrdi motecum@, ed anban anasun darnal@ mets arzhaniq e dardzel: Menak te chmortvenq, togh kten, shorten, pghtsen inqnasirutyun@, srbutyun@ vochnchacnen, menak te chmortvenq: Isk ardyunqum menq stanalu enq mortvel: Tumanyani «Harachanq» haytni poemum zhoghovurdn aznvoren elel e choban Chatiin prkelu, vor petq e tanen Sibir: Gnum en tavadi votq@` khndrelu, tavadn el. «Hvo՛ giteq, asav, es el kh@ghtchi ter, /Chem uzum @nknem arinn ed t@ghi, /D@ra khizan@ menak es gisher /Petq e vor g@ci tegh@ es aghi…»: Kin@ petq e ga u qni rus spayi koghq@: Isk zhoghovurdn i՞nch arec. galis en Chatiin asum` mard@ khightch uni, i՞nch es uzum, togh knikd qni rus spayi het, du el Sibir ches gna: Sa Tumanyani zhoghovrdavarutyan patkeracumn e: Iharke, Tumanyann ir gaghaparakan lutsum@ talis e. «Bayc t@ghamard@, vor namus uni, /Lav e imanum inch pataskhani… /Erek irikun ed koghqid s@nic /Kakh ein arats ereq h@racan»:
– Noyemberi 9-in` 44-orya paterazmi 6-rd tarelicin, minchev ush gisher mardkanc hosq@ cher dadarum depi Erablur: Bayc ishkhanavorneric voreve mek@ chgnac՝ khnkarker mer zoheri hishatak@: Karvo՞gh ein gone zut mardkayin verabermunq cuyc tal:
– Es aveli qan hamozvats em, vor irenq shat kuzenayin gnal, voch te mardkayin bardzr nkrtumner unen` dra hamar, ayl arajikayum irenc inch-or baner en petq, Sahmanadrutyun en uzum pokhel ev ayln, vorpeszi ayd qtsnanq@ liner: Bayc irenc ughghaki tuyl chen talis: En uzher@, vor irenc berel en ishkhanutyan, akanjner@ kktrein, ete hankarts voreve mek@ hamardzakver gnal Erablur: Jnjel en hishoghutyan bolvor ejer@: Sevakn asum er` anhnar e qerel guyn@ vardic, aryun@` srtic, dranq ed el en arel: Mer hishoghutyan, azgayin inqnutyan het kapvats` e՛ւ guynn en vardic qerum, e՛ւ aryun@` srtic: Hetevapes, irenq shat kuzein shoui hamar gnal, bayc irenc akanjner@ kktrein, ete hankarts pordzein haytnvel ayntegh, te՛ haghtanaki or nshelu, te՛ voghbergutyan tarelicin harganqi turq matucelu: Dra hamar el irenq chen hamardzakvum, chen gnum, vorovhetev da nuyn@ kliner, vor Aliev@ hankarts gar u gnar Erablur՝ sgalu: Shat ughigh em asum՝ da anhnar e, ughghaki irenc tuyl chen ta:
– Ays 6 tarinern inchpe՞s bnorvoshenq՝ korsti՞ zhamanak er, te՞ amranalu` inchpes ishkhanutyunn e asum:
– Shat ankeghts kasem՝ es 6 tariner@ berqahavaqi zhamanak ein: En tarinern ein, vor mer art@ canel einq vorum ev zarmanalioren uzum einq srsur coren havaqel: Vorom havaqelu zhamanakn er: Es 6 tariner@ ughigh, liarzheqoren en berqahavaqn er, vor@ canel einq nakhordogh 100-amyaknerum, guce 1000-amyaknerum ev hatkapes ays verjin 30 tarum: Es mardik en mshakutayin, qaghaqakan, qaghaqakrtakan «arzheqneri» ardyunqn en, vor@ mer ankakhutyan shrjanic sksec sermanvel: Levon Khechoyan@, paterazmi masnakic ev parahegh grogh, ir «Datakhazi taghum@» patmvatsqi mej asum e, vor, tchisht e, menq haghtecinq, bayc chancats 2-3 tasnamyak` sa hertakan partutyamb u ceghaspanutyamb e avartvelu, vorovhetev menq hertakan angam azgayin gaghaparakhosutyun@ npatak chdrecinq es haghtanaki mej: Ev menq inch canel enq es 6-8 tarineri mej, hima ughigh ed berqn enq havaqum:
– @nddimadir 13 qaghaqakan uzh miavorvecin, miasnakan haytararutyamb handes ekan: Himnakan sheshtadrumn e` tuyl chtan, vor Alievi partadrats sahmanadrutyunn @ndunvi Hayastanum: Ayd miavorum@ huys nershnchvo՞ւm e, vor, i verjvo, kkaroghananq kasecnel pashinyanakan zijumneri «haghtarshav@»:
– Eli ankeghts petq e asem` indz che: Es kuzei, vor @nddimutyun@ mianar en zhamanak, erb Arcakh er vatcharvum: Ed zhamanak cheghav, chmiacan, erb shater@ gitein, vor paterazm e linelu ev inchov e avartvelu: Ays verjin 6 tarineri ardyunqum stacvum e, vor amen angam, erb hayrenavatcharutyan, inqnutyan vatcharqi gortsarq e gnum, @nddimutyan qayler@, meghm asats, legitimacnum en dranq: Cuycer en anum, vor kisat en mnum, khorhrdaran en gnum, chgitem inch en anum, ardyunqum vaverakananum e: Menq @nddimutyan cuycer enq tesel. unenal 100-120 hazar mard u gnal tvo՞ւn, unenal 70-80 hazar mard u gnal tvo՞ւn: Es amenamets khndirn e` zhoghovrdin hanel u tun ugharkel@, dra pataskhann vo՞v piti ta:
– Ete menq kul enq gnum, zijum enq, @ndunum enq alievyan sahmanadrutyun@, i՞nch e sparnum mer petutyann u petakanutyan@:
– Im hamozmamb` chenq zijum, vorovhetev zijum en ayn, inch unen, inchi @nkalumn unen: Menq une՞nq mer hayreniqi @nkalum@, ankeghts linenq՝ une՞nq mer petakanutyan @nkalum@, mer srbutyunneri @nkalum@: Menq chunenq ayd ameni @nkalum@, menq mez chenq tchanachum: Menq irapes parahegh azg enq, der hin aghbyurneric ekogh ev grakanutyan mej eghats bnutagrer@ patahakan chen, bayc menq dra ter@ chenq: Hetevapes, piti unenanq, vor zijenq:
– Hayavari lrum-lrum u paytvo՞ւm enq, hima lrelu shrjann e, u vagh@ paytelvo՞ւ enq:
– Erb paterazm@ eghav, shat parahegh @nkerner em korcrel, guce meghavor hnchi, bayc mtatsum ei, vor gone es korustneric hetvo, vor mer esqan lktiutyan@, mer henc@nencutyan@, tshvar goyadzevin aptak er, ev menq kstapvenq: Bayc ed el cheghav, erb paterazmic hetvo ed artnacum@ cheghav, ed khaytarakutyunic, edqan korustneric u voghbergutyunic hetvo cheghav, chem kartsum, vor hima paytyun klini: Himqer chem tesnum: Vorovhetev en 1-2 artaroc bacarutyunner@ hanats` mnacats@ harmarvel en, 100 tari arajva anban anasun darnal@ mets arzhaniq en hamarum irenc hamar, menak voghj mnan: Isk mard@, erb uzum e voghj mna cankacats gnov` inqnasirutyan, arzhanapatvutyan, ed mardu mot paytyun chi karogh linel:
– Pashinyann Arcakhi kapitulyacian storagrec, hima Aliev@ partadrum e Hayastani՞ kapitulyacian storagrel:
– Bayc arden storagrel e, mer khndirn ayn e, vor chenq uzum tesnel iroghutyunner, voronq arden isk kan: Ararat Mirzoyann asum e` ayvo՛, sahmanadrutyun@ chpokhenq, khaghaghutyun chi linelu, isk Nikol Pashinyann asum e` che, Aliev@ kap chuni dra het: Chenq haskanum, vor mer erkrum bolvor harcer@ lutsvum en drsi partadranqov: Nuyn Meghrii anunn uzum eq dreq katsan, arahet, verjin hashvov, da qvo inqnishkhanutyan zijumn e, du aydtegh ter ches: Henc hima menq aystegh՝ Erevani kentronum nstats, kapitulyaciayi mej enq: Partadir piti tghti vra storagrvi՞:
– Im arjev drvats e Dzer girq@`«Tchahitch ev prkutyun» vernagrov: Tchahtchic prkutyun karvo՞gh enq unenal:
– Liarzheqoren: Aveli qan vstah em: Hay mardun aveli ban petq che, @ndamen@ petq e ankeghts asen` inqn vov e: Hay mard@ nman e mi kotvorvats arqayatan erekhu, vorin murackanner@ gtel en, pahel, ev inq@ metsanum e murackani kencaghavarutyamb: Davit@ zhangot zenqov gnum er kriv, minchev paravn asec` hord Tur Ketsakin, Qurkik Jalalin ka: Qani der mez chen asel` vortegh en ed zenqer@ pahvats, menq getnaqarsh zijelov gnalu enq: Lorens Arabacin asum er, vor bavakan e hay zhoghovurd@ mi serund azgayin ishkhanutyun unena, ashkharhin tiranalu hayt knerkayacni: Bavakan e, vor mi serund inqnatchanach mardik gan ishkhanutyan, u menq voreve khndir chenq unena:
Source: Hraparak
Lrahos – Lrahos Lureri anspar aghbyur